روز 261 جنگ۱۴۰۵ آبان ۲۴, یکشنبه
روز ۲۶۱ — بحرین میگوید پهپادهای ایران را رهگیری کرده و سپاه مدعی اصابت به رادار آمریکاست؛ مرکز تجارت دریایی بریتانیا از حمله به یک نفتکش نزدیک هرمز خبر میدهد؛ معاون وزیر خارجه ایران میگوید طرح به دو روز کاهش یافته است
Bahrain (Riffa · Manama) · Doha · TehranStrait of Hormuz · Khasab (Musandam) · Persian Gulf · Bab el-Mandeb · Aden · ManilaTehran · Islamabad · ViennaWashington · Riyadh · Jurf al-Sakhar (Babil) · HaifaNahavand · Ahvaz (Molashiyeh) · Tehran · Kermanshah · Shush · Mashhad · Bushehr · Lavasan
تهران: کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه، در تلویزیون دولتی میگوید طرح ایران که از طریق میانجیهای قطری و پاکستانی دنبال شده از هفت روز به دو روز کاهش یافته، اما پاسخهای آمریکا که اجرای برخی شروط ایران را به آینده موکول میکند «عملیاتی نیست»، و آژانس تا اجرای شروط هفتگانه ایران و خاتمه دائمی جنگ به تأسیسات هستهای دسترسی نخواهد داشت — روایت ایران، بیواکنش آمریکا؛ به نقل فارس او میگوید ایران «منتظر نمیماند تا اول آمریکا حمله کند» و مدعی «اقدامات جنگی» آمریکا در روز پیش است؛ محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، میگوید «اصلا مهم نیست» آمریکا مذاکره میخواهد یا جنگ و «جغرافیای نبرد» را نیروهای مسلح ایران تعیین میکنند، و نمایندگان از «بازدارندگی مطلق» و منع ورود بازرسان سخن میگویند — اظهارات، نه تصمیم؛ مجلس طرح اصلاح قانون وزارت اطلاعات را یکفوریتی میکند که به نوشته بیبیسی فارسی و فارس شرط اجتهاد وزیر را حذف میکند و ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی، میگوید این «هدف» طرح نیست
ایران- کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه، شامگاه یکشنبه ۲۴ آبان در «گفتوگوی ویژه خبری» تلویزیون دولتی (فارس از ۱۸:۴۳ گرینویچ، ۲۲:۱۳ به وقت ایران؛ ایرنا ۱۹:۱۰ تا ۱۹:۵۲؛ بیبیسی فارسی ۲۰:۳۶) درباره گفتوگوها از طریق میانجیهای قطری و پاکستانی گفت طرح ایران از هفت روز به دو روز کاهش یافته و ظرف دو روز قابل اجراست، «اما اجرای آن منوط به اقدام عملی آمریکاست»، و افزود: «پاسخهای آمریکا به شروط ایران عملیاتی نیست. آمریکا در پاسخهای خود اجرای برخی شروط ایران را به آینده موکول کرده که با این وضعیت تفاهمی شکل نخواهد گرفت.» به روایت کاملتر ایرنا، خواستههای اصلی ایران «خاتمه دائمی جنگ در تمامی جبههها، پایان محاصره اقتصادی اعمالشده از سوی آمریکا، موضوع پولهای بلوکهشده ایران و رفع برخی تحریمها از جمله در حوزه نفتی» است، بهعلاوه تکلیف تحریمهای تازه پس از «ملغی کردن کامل تفاهم قبلی» و «تجهیزات و نیروهای نظامی جدیدی» که آمریکا پس از آن به منطقه افزوده؛ طرح ۷ روزه «طی حدود دو ماه گذشته و در جریان رایزنیهای متعدد با واسطهها بهویژه قطر و پاکستان» به دو روز رسیده، «به باز شدن تنگه هرمز منجر» میشود و «هماکنون روی میز قرار دارد»؛ درباره توالی اقدامات میتوان گفتوگو کرد اما «هیچیک از این الزامات نمیتواند حذف شود». او گفت «هنوز تا رسیدن به مرحلهای که بتوانیم پای میز مذاکره بنشینیم و متن توافق را نهایی کنیم، فاصله داریم»، قطر «همچنان یکی از میانجیگران فعال» است، پاکستان نیز فعال است و قطریها با هر دو طرف در تماساند؛ به نقل فارس، آمریکا «ممکن است… با سوءاستفاده از دیپلماسی بخواهد زمان بخرد و زمینه را برای حملۀ مجدد آماده کند». این روایت یک مقام ایرانی است؛ هیچ مقام آمریکایی در پستها وجود این «پاسخ»ها یا ازسرگیری گفتوگو را تأیید نکرد. همان روز عباس عراقچی برای سیامین نشست وزیران خارجه اکو عازم اسلامآباد شد و شامگاه وارد شد (ایرنا ۱۵:۱۵ و ۱۸:۵۵، فارس ۱۶:۰۶)؛ در پستها از دیداری مرتبط با آمریکا یا میانجیگری در این سفر خبری نیست.source
- غریبآبادی گفت هدف آژانس از درخواست بازدید از سایتهای آسیبدیده «احتمالا» بررسی «میزان اثربخشی تسلیحات آمریکایی» است و تا اجرای شروط هفتگانه ایران و خاتمه دائمی جنگ «اجازه دسترسی آژانس اتمی به تاسیسات هستهای را نمیدهیم»؛ «ایران عضو انپیتی است اما آژانس سیاسی عمل کرده… و مادامی که جنگ خاتمه نیابد و آمریکا تعهداتش را اجرا نکند، دسترسی آژانس برقرار نمیشود» (بیبیسی، ۲۰:۳۶). به نوشته رادیو فردا (۲۰:۵۲) این موضع دو روز پس از انتشار محتوای گزارش محرمانه آژانس است که گفته بود نمیتواند تأیید کند مواد اعلامشده ایران منحرف نشده، و آژانس از تهران خواسته «اقدامات فنی و تدریجی» را بررسی کند. به نقل فارس (۱۸:۵۳) او گفت: «منتظر نمیمانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم… آمریکاییها همین دیروز هم اقدامات جنگی انجام دادند؛ لذا ازنظر حقوقی دست ایران برای هر اقدامی باز است»؛ متن ایرنا «اعتقاد شخصی» او را آورده که «از منظر حقوقی، ما همچنان در وضعیت جنگی قرار داریم»، «منتظر نمیمانیم تا هر زمان که به یک پایگاه یا یکی از منافع ما حمله شد، صرفاً به همان اقدام پاسخ دهیم» و «همین دیروز نیز شاهد انجام یک اقدام نظامی بودیم» — بینام بردن از عامل و بیجزئیات؛ هیچ تأیید آمریکایی برای اقدامی در ۱۴ نوامبر در پستها نیست. به نقل فارس او گفت نیروهای مسلح «درحال تولید موشکهایی با بردهای جدید» هستند؛ در متن ایرنا به «اخبار خارج از کشور» استناد میکند. صبح همان روز اسماعیل بقایی گفته بود بازدیدهای آژانس «صرفا از تاسیسات هستهای بوشهر» بوده و «ما تعهدات پادمانی خودمان را تعلیق نکردهایم» (بیبیسی، ۱۱:۱۴)، ایران «هیچ تعهدی» درباره برنامه هستهای نمیپذیرد (ایران اینترنشنال، ۰۸:۱۸) و به نقل فارس حاضر به کاهش سطح یا تعلیق غنیسازی نیست. نمایندگان تندتر سخن گفتند: احمد راستینه از نزدیک شدن به «مرزهای بازدارندگی مطلق» گفت که در صورت «خطای محاسباتی آمریکا در حمله اتمی» به نمایش گذاشته میشود، اسماعیل کوثری گفت «به هیچوجه» اجازه ورود بازرسان را نمیدهند، و محمدجواد لاریجانی، رئیس پژوهشگاه دانشهای بنیادی، از احتمال افزایش غنیسازی تا ۹۰ درصد برای پیشران و رسیدن برد برخی موشکها به پایگاههای آمریکا در اروپا گفت. اینها اظهاراتاند، نه تصمیم مجلس، شورای عالی امنیت ملی یا رهبر.source
- محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، یکشنبه ۲۴ آبان در نطق پیش از دستور (فارس ۰۵:۵۲ گرینویچ، ۰۹:۲۲ به وقت ایران؛ ایران اینترنشنال ۰۵:۵۶) گفت «شهر موشکی» تازه «در حین جنگ و زیر آتش دشمن» ساخته شده و «نمادی از تغییر معادلات راهبردی در منطقه» است و نیروی هوافضای سپاه «خواب را از چشمان اسرائیل ربوده»، و افزود: «برای ما اصلا مهم نیست که آمریکا میخواهد مذاکره کند یا جنگ؛ اگر هفت شرط ما را بپذیرند، مسیر توافق باز است… اگر اینبار آمریکاییها خطایی کنند، جغرافیای نبرد را توان و اراده نیروهای مسلح ما تعیین خواهند کرد»؛ جمهوری اسلامی در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» نخواهد ماند. به نوشته بیبیسی فارسی (۰۸:۱۱) او گفت «دود جنگ جدید در چشم خیلیها خواهد رفت» و بیبیسی یادآوری کرد مجتبی خامنهای به فرماندهان دستور واکنش «فوری و بدون محدودیت جغرافیایی» داده و علی عبداللهی، رئیس ستاد کل، گفته پاسخ ممکن است از خاورمیانه فراتر رود. هفت شرط در نطق فهرست نشده است. خبر انگلیسی ایران اینترنشنال (۰۶:۰۰) تاریخ نطق را «Monday, November 15» نوشته؛ متن فارسی همان خبر و پست تلگرام «یکشنبه ۲۴ آبان» است و دنبال شده است. قالیباف در واکنش به اسکات بسنت گفت کسی که «از خانه خود به پناهگاههای نظامی گریخته» بهتر است به «شکستهای استراتژیک»ش بیندیشد (بخش چهارم) و از مسئولان خواست درباره بنزین اظهارنظر نکنند (بخش پنجم). حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی، گفت مسیر دیپلماسی بسته نشده اما ایران در «مرحله پسامذاکرات» است و «مذاکره تمام شده است»، و عباس گلرو، عضو همان کمیسیون، گفت «اهداف جدیدی تعریف شده است». مسعود پزشکیان در جلسه دولت گفت دولت باید «شبانهروزی و با تمام ظرفیت» از نیروهای مسلح پشتیبانی کند (ایرنا ۱۷:۲۳، فارس ۱۸:۱۰)، و عراقچی در ایکس در پاسخ به جمله «با کسانی که شمشیر در دست دارند، از قوانین سخن نگویید» از سرنوشت یک سردار رومی نوشت که «گردن زده شد» — مخاطب به روایت فارس روبیو، وزیر خارجه آمریکا، و به روایت ایرنا هگست، «وزیر جنگ آمریکا»، است. اینها اظهاراتاند؛ هیچ گفتوگو یا مهلتی اعلام نشد.source
- نمایندگان مجلس در جلسه علنی یکشنبه ۲۴ آبان با ۱۹۲ رأی موافق، ۴۹ مخالف و ۴ ممتنع از ۲۶۷ نماینده حاضر با یکفوریت طرح «اصلاح قانون تاسیس وزارت اطلاعات و قانون تعیین ضوابط و شرایط انتصاب وزیر اطلاعات» موافقت کردند (فارس، ۰۶:۱۰ گرینویچ). بیبیسی فارسی (۰۸:۱۷) نوشت «بر اساس این طرح، شرط اجتهاد از شرایط وزیر اطلاعات حذف خواهد شد»، همه وزیران اطلاعات تاکنون روحانی بودهاند و وزارتخانه پس از کشته شدن وزیر در حمله آمریکا و اسرائیل در جنگ ۴۰ روزه با سرپرست اداره میشود؛ ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی، برای «اخذ نظرات کارشناسی» یکفوریت را بهجای دوفوریت پیشنهاد داد و گفت «تمام سطوح نظام بر این تغییر و اصلاح تاکید دارند». فارس در ۱۴ نوامبر نوشته بود طرح افزون بر حذف «شرط اجتهاد»، دو سازمان «حفاظت و اطلاعات» و «عقیدتی سیاسی» را «تحتنظر رهبر انقلاب» ایجاد میکند. اما عزیزی به ایرنا گفت (ایران اینترنشنال، ۱۴:۴۱) «هدف این طرح حذف شرط اجتهاد نیست»، بلکه فراهم کردن زمینه استفاده از نیروهای متخصص در سطوح مدیریتی است، اجتهاد برای فردی با تجربه اطلاعاتی «یک امتیاز» است و طرح همچنان در حال بررسی است — دو روایت متعارض از هدف طرح. قالیباف گفت اصلاح ساختاری باید «با دقت و سرعت» پیش برود، از «آقای کریمی» برای هشت ماه سرپرستی تشکر کرد و گفت دولت باید وزیر پیشنهادی را معرفی کند (فارس، ۰۸:۱۷ و ۰۸:۲۸)؛ عباس موسوی، سرپرست معاونت سیاسی دفتر رئیسجمهور، به جماران گفت مصطفی پورمحمدی از گزینههاست و «دولت یک یا دو گزینه مشخص دارد» (ایران اینترنشنال، ۱۸:۲۰). همان روز به گزارش فارس (۰۸:۱۲) مجلس در بررسی جزئیات طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان» الحاقیهای به ماده ۱۲ را تصویب کرد که هرگونه تعامل، همکاری، خدمات فنی یا پذیرش تبلیغات برای «شبکهها و رسانههای ماهوارهای فارسیزبان وابسته به کارگزار بیگانه» را با ۶ ماه تا ۵ سال محرومیت از خدمات اجتماعی و جزای نقدی درجه سه مجازات میکند — رأی به یک ماده در بررسی جزئیات، نه قانونی نهایی؛ این خبر تنها در فارس آمده است.source
داخل ایران: رسانههای ایران میگویند پدافند هوایی ارتش یک پهپاد اربیتر ۴ — که بیبیسی فارسی آن را اسرائیلی میخواند — را «یکشنبه» یا «روز گذشته» نزدیک نهاوند ساقط کرده، اما اطلاعیه خود ارتش به نقل ایرنا میگوید لاشه کشفشده از پهپادی است که «چندی پیش (احتمالاً در جنگ رمضان)» هدف قرار گرفته بود، و سپاه مدعی «انهدام» یک تیم پژاک در مرز غربی است، بیذکر محل و تاریخ؛ ویدیوهای شهروندان پس از کاهش کارتهای اضطراری جایگاهها در ۱۱ استان، به نوشته بیبیسی فارسی، صفهای طولانی بنزین را نشان میدهد و بازنشستگان در تهران، اهواز، شوش و کرمانشاه تجمع میکنند؛ ویدیوهای رسیده به ایران اینترنشنال ضربوشتم و بازداشت ساکنان با تیراندازی در محله ملاشیه اهواز را نشان میدهد و تحقیقات ایران اینترنشنال میگوید یک قاضی دادگاه انقلاب مشهد برای دستکم ۱۱ بازداشتی اعتراضات دی حکم اعدام صادر کرده است؛ سه زمینلرزه کوچک در ۲۴ ساعت لواسان در شمال شرق تهران را میلرزاند و مصدومی گزارش نمیشود
ایران- فارس ساعت ۱۲:۱۶ گرینویچ (۱۵:۴۶ به وقت ایران) به نقل از پدافند هوایی غرب کشور نوشت «روز گذشته یک پهپاد اربیتر۴ در نهاوند همدان ساقط شد». بیبیسی فارسی (۱۴:۴۷) به نقل از رسانههای ایران نوشت «یک فروند پهپاد متخاصم از نوع اربیتر ۴» «در روز یکشنبه» با پدافند هوایی ارتش در ارتفاعات نهاوند ساقط شده، بقایای آن «امروز» کشف و عکسهایی از بقایا منتشر شده است، و افزود اربیتر ۴ «یکی از پهپادهای دوربرد و تاکتیکی اسرائیل» است. اما روابط عمومی ارتش در اطلاعیهای که ایرنا ساعت ۱۷:۵۴ منتشر کرد گفت «لاشه یک فروند پهپاد جاسوسی و شناسایی پیشرفته اوربیتر ۴ که چندی پیش (احتمالاً در جنگ رمضان) توسط غیورمردان نیروی پدافند هوایی ارتش مورد اصابت قرار گرفته و منهدم شده است، در ارتفاعات غرب کشور کشف شد». روایت خود ارتش بنابراین از یافتن لاشهای از جنگی پیشین خبر میدهد، نه از سرنگونی در ۱۵ نوامبر؛ تاریخ در سه روایت متفاوت است («یکشنبه»، «روز گذشته»، «چندی پیش»). اسرائیل یا آمریکا واکنشی نشان ندادند. سپاه در ویدیویی که فارس (۱۹:۱۵) منتشر کرد بیذکر تاریخ، محل یا نوع مدعی شد سامانههای پدافندی تازهاش «در هفتههای گذشته» «دهها پهپاد پیشرفته دشمن» را رهگیری و منهدم کردهاند و از مردم خواست «در شبهای پیش رو» با پرچم و شعار «اللهاکبر» به خیابانها بیایند — تنها در فارس. قرارگاه نجف اشرف نیروی زمینی سپاه (فارس ۲۰:۱۶، ایرنا ۲۰:۱۸) مدعی شد تیمی از گروه پژاک که «قصد ورود به خاک ایران» داشت در مرزهای غربی پس از درگیری با تیپ تکاور انصارالرسول «منهدم» شد و سلاح و مواد منفجره کشف شد؛ محل، زمان و شمار کشتهها گفته نشد و واکنشی از پژاک نیامد. تسنیم، وابسته به سپاه، گزارش داد نجیب شهبخش، از پرسنل بسیج، در «حمله افراد مسلح» در منطقه کورین زاهدان هنگام رفتن به خانه کشته شد؛ مهاجمان شناسایی نشدهاند (ایران اینترنشنال، ۱۳:۵۹). همه اینها روایت نهادهای نظامی یا رسانههای وابستهاند.source
- بیبیسی فارسی (۱۳:۳۳ گرینویچ) نوشت در پی آغاز طرح کاهش کارتهای اضطراری جایگاههای سوخت در ۱۱ استان، تصاویری از صفهای کیلومتری در برخی پمپبنزینها منتشر شده است؛ طرح نخست در کرمان و سپس سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی و از ابتدای آبان در هرمزگان، یزد، آذربایجان غربی و شرقی، خراسان شمالی و رضوی، اردبیل و کردستان اجرا شد. سهمیه ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ و ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان میماند و نرخ سوم لیتری ۱۰ هزار تومان است؛ محمدصادق عظیمیفر، معاون وزیر نفت، گفت «تمرکز بر مناطق مرزی و مناطقی است که احتمال قاچاق سوخت در آنها بیشتر است» و شرکت ملی پخش فعلاً برنامهای برای حذف کارتهای اضطراری در کل کشور ندارد؛ گزارشهایی از کیفیت پایین بنزین هم منتشر شده است. معاون استاندار هرمزگان گفت سهمیه کارتهای سوخت استان «از اول آذر» (۲۲ نوامبر) با توجه به شرایط اقلیمی، مشکلات حملونقل و «شرایط جنگی» افزایش مییابد (فارس، ۱۱:۴۵). قالیباف در آغاز جلسه علنی مجازی گفت اظهارنظرهای مکرر درباره بنزین «باعث ایجاد نگرانی در میان مردم» شده و از مسئولان خواست از آن خودداری کنند (ایران اینترنشنال ۰۶:۴۴، رادیو فردا ۰۹:۱۳)؛ رادیو فردا یادآوری کرد یکی از مقامهای وزارت نفت از کسری روزانه ۱۰ میلیون لیتر بنزین خبر داده بود. ویدیوهای رسیده به ایران اینترنشنال صفهای طولانی را در کمربندی بوشهر، نورآباد ممسنی، عسلویه، جم، شیراز، گراش، دهلران، ایرانشهر و مسیر بوشهر–گناوه نشان میدهد (یک شهروند: «باید برای ۱۰ لیتر بنزین در صف بایستیم»). بازنشستگان در تهران، اهواز، شوش و کرمانشاه با شعار «از فرانسه تا تهران، علیه غارتگران» تجمع کردند (۱۹:۰۱)؛ بازنشستگان فولاد اصفهان نیز تجمع کردند، رانندگان پایانه بار کرمانشاه در اعتراض به نبود روغن موتور دست از کار کشیدند، کامیونداران رفسنجان در اعتراض به کمبود سهمیه سوخت مقابل دفتر امام جمعه تجمع کردند و دانشجویان دانشگاه یزد و دانشگاه چمران کرمان در اعتراض به کیفیت غذا سینیهایشان را زمین گذاشتند. این ویدیوها بهطور مستقل تأیید نشدهاند.source
- ویدیوهای رسیده به ایران اینترنشنال (۱۱:۳۱ گرینویچ) خشونت شدید ماموران نیروی انتظامی را در بازداشت افرادی در محله ملاشیه اهواز در یکشنبه ۲۴ آبان نشان میدهد؛ بر اساس گزارشها ماموران برای جمعآوری برق غیرمجاز وارد محله شدند و «با تیراندازی و ضرب و شتم شدید» عدهای را بازداشت کردند — ویدیوهای تأییدنشده؛ گفتههای پژوهشگر مهمان در برنامه ۱۵:۰۱ به کار نرفته است. تحقیقات ایران اینترنشنال (آزاده اکبری، ۱۹:۴۵؛ خبر ۲۰:۰۱ همخوان است) نشان میدهد حسین یزدانخواه، رئیس شعبه پنجم دادگاه انقلاب مشهد، برای دستکم ۱۱ نفر از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه حکم اعدام صادر کرده و در محکومیت فاطمه سپهری و دو برادرش، احکام علیه ۱۲ وکیل و مصادره اموال مرضیه محبی نقش داشته است؛ محبی، وکیل دادگستری، گفته او به گزارشهای وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه استناد میکند، و نام او در فهرست تحریمهای آمریکا، بریتانیا یا اتحادیه اروپا نیست — یافته یک رسانه. کانون نویسندگان ایران به مناسبت روز جهانی نویسندگان زندانی (۲۴ آبان) از حبس یا بازداشت دستکم ۲۰ نویسنده و شاعر و خطر اجرای حکم اعدام پیمان فرحآور، ترانهسرای گیلانی، خبر داد و نرگس محمدی از محاکمه دوباره پنج روزنامهنگار و شاعر در آبادان و ارجاع حکم فرحآور به اجرای احکام نوشت. محمد احمدی، مجری «دیالوگ ایران»، گفت به شش ماه حبس تعلیقی و دو سال منع اجرای برنامه محکوم شده (رادیو فردا، ۱۶:۱۳)؛ برخی رسانهها گفتند دادسرای فرهنگ و رسانه انتشار سریال «یل» را به دلیل محتوای «مجرمانه و مغایر با عفت و اخلاق عمومی» متوقف کرده و ایرنا نوشت سریال «فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد». منابع آگاه به ایران اینترنشنال از کمبود شدید غذا و ازدحام در اندرزگاه چهار زندان تهران بزرگ که بسیاری از بازداشتشدگان دیماه در آناند خبر دادند، دانشجویان متحد از برخورد انضباطی با دستکم ۲۰ دانشجوی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران نوشت، و رئیس کانون وکلای مرکز گفت حدود ۷۰۰ وکیل در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ با برخورد قانونی روبهرو شدهاند. صفحه فارسی وزارت خارجه آمریکا در واکنش به حضور حسین طائب، رئیس سازمان بسیج، در جشنواره فیلم تهران نوشت «حکومتی که برای ماندن در قدرت شهروندان خود را میکشد، هیچ جایگاهی برای موعظه کردن به دیگران ندارد». در پستهای این روز گزارشی از اجرای حکم اعدام نیامد.source
- بیبیسی فارسی (۱۱:۴۸ گرینویچ) به نقل از رسانههای ایران نوشت برای سومین بار در ۲۴ ساعت گذشته زمینلرزه منطقه لواسان در شمال شرقی تهران را لرزانده؛ سازمان لرزهنگاری دانشگاه تهران بزرگی آخرین لرزش را ۳ ارزیابی کرد و دو زمینلرزه پیشین «عصر دیروز» و «صبح امروز» ۲٫۸ و ۲٫۶ بودند؛ سخنگوی اورژانس استان تهران گفت تیمهای ارزیاب اعزام شدهاند و «تا این لحظه مصدومی گزارش نشده است». وحید آنلاین (۰۴:۴۵) زمینلرزه ۲٫۶ را «در عمق ۸ کیلومتری» نوشت و پیامهای خوانندگانش از نارمک، حکیمیه، تهراننو و لواسان لرزشی کوتاه را حدود ساعت ۷:۲۸ تا ۷:۳۲ به وقت ایران (حدود ۰۳:۵۸ تا ۰۴:۰۲ گرینویچ) گزارش کردند؛ فارس (۱۰:۴۶) لرزش سوم را ۳ ریشتر در عمق ۱۸ کیلومتری حوالی لواسان نوشت و خوانندگان وحید آنلاین (۱۲:۵۸) آن را حدود ساعت ۱۳:۵۹ تا ۱۴:۰۵ به وقت ایران (حدود ۱۰:۲۹ تا ۱۰:۳۵ گرینویچ) در شرق، شمال و مرکز تهران و پردیس حس کردند — پیامهای خوانندگان، نه داده رسمی. نخستین لرزش (۲٫۸ در عمق ۱۲ کیلومتری به نوشته فارس، ۱۴ نوامبر) عصر شنبه ۲۳ آبان رخ داد و در گزارش روز ۲۶۰ آمده است. خسارتی گزارش نشده است.source
بحرین: وزارت کشور بحرین بامداد یکشنبه دو بار از ساکنان میخواهد به نزدیکترین مکان امن بروند — به نوشته رادیو فردا و بیبیسی فارسی نخستین هشدارها از ماه سپتامبر — و تلویزیون بحرین و نیروی دفاعی بحرین میگویند پدافند هوایی پهپادهای ایرانی را رهگیری کرده است؛ در پستهای مختلف «یک پهپاد ایرانی»، «پهپادهای ایرانی» یا «چندین پرتابه ایران»؛ سپاه مدعی است در «دومین مرحله» پاسخ به «تجاوز» نامشخص آمریکا، شش پهپادش رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه بالگردی الرفاع را هدف قرار دادهاند و تنگه هرمز را «بسته» اعلام میکند؛ یک مقام بینام آمریکایی به الجزیره میگوید حمله «هیچ خسارتی» به نیروهای آمریکا وارد نکرد، بیبیسی وریفای میگوید نمیتواند روایت هیچیک از دو طرف را تأیید کند و بیانیهای از سنتکام منتشر نمیشود؛ قطر ادامه حملات ایران به بحرین را «بهشدت محکوم» و «تشدید تنش خطرناک» میخواند و اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، میگوید ایران «هیچ حملهای را بیپاسخ نمیگذارد»
آمریکا / ائتلاف- وزارت کشور بحرین بامداد یکشنبه ۲۴ آبان در شبکه ایکس درباره «تهدیدی احتمالی» هشدار داد و از شهروندان و ساکنان خواست آرامش خود را حفظ کنند، «به نزدیکترین مکان امن بروند» و اخبار را از مجاری رسمی دنبال کنند (بیبیسی فارسی، ۰۲:۲۶ گرینویچ، ۰۵:۵۶ به وقت ایران؛ فارس درخواست وزارتخانه را نخستین بار ۰۲:۰۱ بازتاب داده بود). ایران اینترنشنال ساعت ۰۲:۳۶ به نقل از تلویزیون بحرین نوشت پدافند هوایی «یک پهپاد ایرانی» را رهگیری و منهدم کرد؛ وحید آنلاین (۰۴:۴۴) همان خبر تلویزیون دولتی را با «پهپادهای ایرانی» (جمع) آورد. فارس ساعت ۰۳:۵۷ از قول وزارت کشور نوشت «آژیرهای هشدار به صدا درآمده» و درخواست رفتن به نزدیکترین مکان امن تکرار شد. به نوشته رادیو فردا (متن فارسی و انگلیسی خبر ۰۷:۰۰ آن با پست ۰۶:۳۲ همخوان است) و بیبیسی فارسی (۰۶:۳۲)، این دو هشدار نخستین هشدارها از ماه سپتامبر بود؛ به گزارش خبرگزاری فرانسه آژیرها در منامه به صدا درآمد و چند مقام در شبکههای اجتماعی از مردم خواستند به پناهگاه بروند، و به نوشته بیبیسی (۰۹:۲۷) خبرنگار این خبرگزاری گفت نخست ساعت چهار بامداد به وقت محلی (۰۱:۰۰ گرینویچ) صدای انفجار شنیده شد و سپس ساکنان محلی انفجارهای دیگری را ساعت ۶:۳۰ (۰۳:۳۰ گرینویچ) گزارش کردند. فرماندهی کل نیروی دفاعی بحرین در بیانیهای (ایران اینترنشنال، ۰۷:۲۷) اعلام کرد جمهوری اسلامی «به اقدامات خصمانه نظاممند خود از طریق حملات آشکار علیه اهدافی در پادشاهی بحرین ادامه میدهد»، سامانههای پدافند هوایی «شماری از حملات پهپادی تهران را رهگیری کردند و پهپادهای مهاجم را پیش از رسیدن به اهدافشان منهدم کردند» و همه یگانها در بالاترین سطح آمادگیاند. بیبیسی فارسی همین بیانیه را «رهگیری و انهدام چندین پرتابه ایران» و ساعت ۱۹:۰۷ «چند پهپاد ایران» نوشت. بحرین مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکاست (بیبیسی). هیچ رقمی از شمار پهپادها، تلفات یا خسارت در پستها نیامده است؛ دستور رفتن به مکان امن، دستور تخلیه یا خروج نیست.source
- روابط عمومی سپاه در بیانیهای که فارس متن کامل آن را ساعت ۰۴:۱۴ گرینویچ (۰۷:۴۴ به وقت ایران) منتشر کرد مدعی شد: «در دومین مرحله از پاسخ قاطع و کوبنده به تجاوز آشکار ارتش ایالات متحده، رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه بالگردی الرفاع بحرین با شش فروند پهپاد نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هدف قرار گرفت» و «اصابت دقیق و موفق این پهپادها در مناطق مختلف بحرین شنیده شد». بیانیه افزود آمریکا که در «برنامهٔ بهظاهر اسکورت و درواقع قاچاق نفت در تنگهٔ هرمز» شکست خورده، «با اقدامات کوچک و کور» میکوشد توجه جهانی را از «بستهبودن این شاهراه حیاتی» منحرف کند؛ «تنگهٔ هرمز بسته است و هرگونه تجاوز دشمن آمریکایی با پاسخی سختتر و کوبندهتر روبهرو خواهد شد»؛ «پهپادهای گرانقیمت آمریکایی یکی پس از دیگری سرنگون میشوند» و در این مرحله «شمار بیشتری» از پهپادهای سپاه نسبت به مرحله پیشین روانه شدند. خبرنگار دفاعی فارس پیشتر (۰۴:۰۲) از «حملات موفق» سپاه به پایگاه آمریکا در بحرین «در پاسخ به اقدامات دشمن آمریکایی» نوشته بود. بیبیسی فارسی (۰۴:۴۹) ادعا را به نقل ایرنا آورد و (۰۶:۳۲) یادآوری کرد دو روز پیشتر سپاه مدعی هدف قرار دادن یک رادار هشدار زودهنگام آمریکا در بحرین شده بود و ارتش آمریکا با رد آن گفته بود دو پهپاد ایرانی را رهگیری کرده است (گزارش روز ۲۵۹)؛ رادیو فردا نوشت «مقامهای آمریکایی و بحرینی هنوز این ادعا را تأیید نکردهاند». بیانیه نمیگوید «تجاوز آشکار» آمریکا چه بوده است؛ بیبیسی (۲۳:۳۹) نوشت «ایران میگوید این حمله در واکنش به حملات اخیر آمریکا به جزیره قشم و سیریک بوده» — جمعبندی بیبیسی از موضع ایران، نه تأیید آمریکایی آن حملات. سپاه خود پرتاب شش پهپاد به سوی تأسیسات آمریکا در بحرین را اعلام میکند؛ هیچ رسانه ایرانی یا کانال تأییدشدهای از شلیک موشک سخن نگفت و ادعای «اصابت» تأیید مستقل ندارد.source
- بیبیسی فارسی ساعت ۲۳:۳۹ گرینویچ (۰۳:۰۹ بامداد دوشنبه به وقت ایران) به نقل از شبکه الجزیره نوشت یک مقام آمریکایی گفته است: «حمله به یک پایگاه در بحرین هیچ خسارتی به نیروهای آمریکایی وارد نکرد و ایران بار دیگر در رسیدن به هدف خود ناکام ماند.» این نخستین واکنش آمریکایی به حمله ۱۵ نوامبر در کانالهای تأییدشده است و از مقامی بینام نقل شده؛ بیانیهای از سنتکام یا وزارت دفاع آمریکا درباره آن در پستها نیامد و بیبیسی تا ساعت ۰۹:۲۷ نوشته بود «مقامهای آمریکایی هنوز به این گزارشها واکنشی نشان ندادهاند». سخن این مقام تلویحاً وقوع حملهای به یک پایگاه در بحرین را میپذیرد و خسارت را رد میکند. بیبیسی وریفای (۱۹:۳۴) گفت سپاه حمله را موفق میخواند و بحرین میگوید پهپادها را پیش از اصابت منهدم کرده، اما به دلیل محدودیتهای انتشار تصاویر ماهوارهای از خاورمیانه «قادر به تایید ادعای ایران یا بحرین» نیست؛ به نوشته بیبیسی، بحرین و کشورهایی چون عربستان، امارات و کویت که در حملات ایران به پایگاههای آمریکایی هدف قرار گرفتهاند به خبرنگاران اجازه دسترسی نمیدهند. بیبیسی (۱۹:۰۷) این را «دومین بار در سه روز گذشته» دانست که ایران میگوید به اهداف مرتبط با آمریکا در بحرین حمله کرده است. جمله بیبیسی در همان پست که «مقامهای آمریکایی پیشتر حمله پهپادی ایران به بحرین را رد کرده بودند» روشن نیست و احتمالاً به رد ادعای اصابت در ۱۳ نوامبر اشاره دارد. بیبیسی همچنین نوشت مقامهای ایران تأکید کردهاند در رویکرد تازه ممکن است «منتظر حملات آمریکا» نمانند (بخش سوم).source
- وزارت خارجه قطر یکشنبه ۲۴ آبان در بیانیهای (ایران اینترنشنال، ۱۱:۴۰ گرینویچ) ادامه حملات جمهوری اسلامی به بحرین را «بهشدت محکوم» کرد و آن را نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور و نقض فاحش قوانین بینالمللی، منشور سازمان ملل و اصول حسن همجواری خواند؛ به گفته قطر ادامه این حملات «تشدید تنش خطرناکی» است که میتواند تلاشها برای مهار تنشهای منطقهای را پیچیدهتر و روندهای سیاسی و دیپلماتیک را تضعیف کند، و دوحه بر همبستگی کامل با بحرین تأکید کرد. قطر به گفته کاظم غریبآبادی از میانجیهای فعال میان تهران و واشینگتن است (بخش سوم). ایران اینترنشنال (۱۷:۳۰) از «موجی از محکومیتهای منطقهای» نوشت، اما در پستها تنها قطر نام برده شده و بیانیه محکومیت دیگری از کشورهای منطقه نیامده است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، در نشست خبری هفتگی در پاسخ به پرسشی درباره «حملات اخیر» به بحرین گفت: «ما پیشتر اعلام کردیم هیچ حملهای را بیپاسخ نمیگذاریم و به شیوه و روشی که نیروهای نظامی تشخیص دهند پاسخ میدهیم» (ایران اینترنشنال، ۰۸:۱۸)؛ به روایت بیبیسی (۰۹:۴۸) در پاسخ به اینکه آیا این آغاز پاسخ نظامی گسترده و تغییر رویکرد است گفت «هیچ تعرض نظامی آمریکا یا دیگران علیه ایران بدون پاسخ باقی نخواهد ماند» و «این موضوع را در عمل نیز اثبات کردهایم». او حملات را رد نکرد و آن را پاسخ خواند. بقایی همچنین درخواست غرامت دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس را «بیاساس» خواند، گفت تهران دریافت غرامت از کشورهای منطقه را با جدیت پیگیری میکند، کشورهایی که حریم هوایی، آبها و خاک خود را در اختیار دشمن گذاشتند «در حملات مشارکت کردهاند» و اقدامات نظامی ایران طبق ماده ۵۱ منشور «علیه مبدا حملات» بوده است (ایران اینترنشنال، ۰۷:۴۶). اینها اظهارات رسمیاند.source
تنگه هرمز و بابالمندب: مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) به نقل از مقامهای کشتیرانی هند میگوید یک نفتکش یکشنبه هنگام حرکت به سمت شرق در خلیج فارس و پیش از ورود به تنگه — به نوشته فارس در محدوده خصب — هدف حمله قرار گرفت، همه خدمه سالماند و نام کشتی یا عامل حمله اعلام نشده، و جمعبندی ۷۲ ساعته آن «هیچ حمله یا اختلال تاییدشدهای» در خود تنگه ثبت نمیکند اما میگوید فعالیت سپاه علیه کشتیهای تجاری ادامه دارد؛ نیروی دریایی سپاه مدعی است دو نفتکش در مسیر «غیرمجاز» جنوبی با مین برخورد کرده و منفجر شدهاند و به نقل فارس یکی از آنها، ابرنفتکشی حامل بیش از ۲ میلیون بشکه نفت، غرق شده، و نیروی دریایی ارتش مدعی است شامگاه نفتکش دیگری در شرق تنگه با مین برخورد کرده است — نام هیچ کشتیای داده نمیشود و هیچ منبع مستقلی این ادعاها را تأیید نمیکند، در حالی که واینت از ارزیابیای خبر میدهد که نفتکشها هدف حملات مستقیم سپاهاند؛ نیروهای دولت یمن میگویند برای دفاع از عدن از منطقه بابالمندب عقبنشینی میکنند
خلیج فارس و دریایی- فارس نخستین بار ساعت ۱۲:۰۴ گرینویچ (۱۵:۳۴ به وقت ایران) به نقل از سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) نوشت یک نفتکش هنگام حرکت به سمت شرق در آبهای خلیج فارس و پیش از ورود به تنگه هرمز «در محدودهٔ خصب عمان» مورد حمله قرار گرفت (عنوان فارس: «انفجار یک نفتکش»). ایران اینترنشنال (خبر ۱۲:۳۱ و پست ۱۵:۴۱؛ متن فارسی و انگلیسی خبرهای ۱۲:۳۱ و ۱۶:۰۱ با هم میخوانند) به نقل از این مرکز نوشت به استناد مقامهای کشتیرانی هند حمله در ۲۴ آبان رخ داده، همه خدمه سالماند، اما میزان خسارت و پیامدهای زیستمحیطی احتمالی هنوز مشخص نیست، نام نفتکش و جزئیات حمله منتشر نشده و اطلاعاتی درباره عامل حمله داده نشده است؛ مرکز به کشتیها توصیه کرد با احتیاط تردد کنند و هر فعالیت مشکوکی را گزارش دهند. به گفته UKMTO در ۷۲ ساعت گذشته یک حمله به کشتیها در خلیج فارس ثبت شده و در همین بازه «هیچ حمله یا اختلال تاییدشدهای در تنگه هرمز ثبت نشده است»، اما فعالیتهای سپاه علیه کشتیهای تجاری — پرواز پهپادها بر فراز مسیرهای کشتیرانی، نظارت هدفمند بر کشتیهای تجاری و برقراری ارتباط رادیویی با برخی شناورها — ادامه دارد. بیبیسی فارسی (۱۴:۱۲) خبر را در کنار ادعای سپاه آورد و یادآوری کرد ایران و آمریکا هر دو مدعی کنترل تنگهاند. پستها نمیگویند این نفتکش یکی از نفتکشهای ادعای سپاه است؛ UKMTO از «حمله» سخن میگوید و از مین نامی نمیبرد. ترزا لازارو، وزیر خارجه فیلیپین، در نشست خبری اجلاس آسهآن در مانیل در پاسخ به خبرنگار ایران اینترنشنال درباره حملات جمهوری اسلامی به کشتیها در هرمز گفت «این اقدام بر تمام کشورهای عضو آسهآن تاثیر گذاشته است»، از پیامدهای جنگ بر امنیت انرژی و غذا و قیمت نفت سخن گفت و افزود بیش از دو میلیون و ۵۰۰ هزار تبعه فیلیپین در کشورهای حاشیه خلیج فارس زندگی میکنند (۱۳:۵۴؛ خبر ۱۴:۳۱ همخوان است).source
- فارس ساعت ۱۳:۰۷ گرینویچ (۱۶:۳۷ به وقت ایران) اطلاعیه نیروی دریایی سپاه را منتشر کرد: «در ساعات گذشته ۲ نفتکش در مسیر غیرمجاز جنوبی تنگهٔ هرمز با اصابت به مین دریایی دچار انفجار بسیار مهیبی شدند»؛ به ادعای سپاه این نفتکشها «با فریب و حمایت ارتش جنایتکار آمریکا» و با خاموش کردن همه سامانههای شناسایی و موقعیتیاب قصد عبور مخفیانه داشتند و «یکی از این کشتیها از نوع سوپرنفتکش حامل بیشاز ۲ میلیون بشکه نفت خام بعد از انفجار و آتشسوزی بسیار شدید در آبهای جنوبی خلیج فارس غرق شد». بیبیسی فارسی (۱۴:۱۲) نوشت «هنوز به طور مستقل قادر به تایید این گزارش نیست» و یادآوری کرد مقامهای ایران پیوسته میگویند تنها مسیر امن مسیری است که خود تعیین کردهاند؛ رادیو فردا (۱۵:۰۹) خبر را «ادعای سپاه» خواند، نوشت نام و مبدأ نفتکشها مشخص نشده و «هیچ منبع مستقلی وقوع این حوادث را تأیید نکرده است»، و افزود ارتش آمریکا بارها گفته همه مینها را از مسیرهای اصلی عبور کشتیها پاکسازی کرده است. اطلاعیه نمیگوید این دو نفتکش همان دو نفتکشیاند که سپاه شامگاه ۱۴ نوامبر مدعی شد (گزارش روز ۲۶۰) یا دو فروند دیگر. ایران اینترنشنال (۱۴:۰۳) به نقل از وبسایت اسرائیلی واینت نوشت با وجود اظهارات مکرر جمهوری اسلامی درباره برخورد نفتکشها با مین، «این ارزیابی مطرح است» که شناورها در واقع هدف حملات مستقیم سپاه قرار میگیرند — ارزیابی یک رسانه که منبع آن در پست نام برده نشده است. جمعبندی ۷۲ ساعته UKMTO (۱۵:۴۱) هیچ حمله یا اختلال تأییدشدهای را در خود تنگه ثبت نکرده است؛ برای ادعای برخورد با مین و غرق شدن ابرنفتکش هیچ تأییدی از UKMTO، مرکز مشترک اطلاعات دریایی، مالکان یا کشور صاحب پرچم در پستها نیامد. سپاه بامداد همان روز در بیانیه حمله به بحرین نیز گفته بود «تنگهٔ هرمز بسته است» (بخش یکم).source
- فارس و ایرنا هر دو ساعت ۲۰:۱۴ گرینویچ (۲۳:۴۴ به وقت ایران) به نقل از روابط عمومی نیروی دریایی ارتش نوشتند: «ساعتی قبل، یک نفتکش متخلف در شرق تنگه هرمز به مین دریایی برخورد کرد و دچار حریق شد» — یعنی حدود ۱۹:۱۴ گرینویچ (۲۲:۴۴ به وقت ایران)؛ به گفته ارتش این نفتکش در «منطقه ممنوعه شرق تنگه هرمز» تردد میکرد و سامانههای ناوبری خود را خاموش کرده بود. ایرنا افزود: «نتیجه هرگونه تردد غیرقانونی، بدون هماهنگی با نیروهای مسلح و خلاف مقررات، برخورد با مین و آتش سوزی است.» این ادعا تنها در فارس و ایرنا آمد و تا پایان روز هیچیک از کانالهای اصلی آن را بازتاب ندادند؛ نام، پرچم، موقعیت دقیق، تلفات یا سرنوشت شناور داده نشده و گزارشی از UKMTO، مرکز مشترک اطلاعات دریایی، مالک یا کشور صاحب پرچم درباره آن نیامد. با این ادعا نیروهای ایرانی در ۱۵ نوامبر (به وقت گرینویچ) مدعی برخورد سه نفتکش با مین شدند — دو فروند به روایت سپاه و یکی به روایت ارتش — و هیچیک تأیید مستقل ندارد؛ تنها حملهای که UKMTO در همان روز گزارش کرد، حمله به نفتکشی در حرکت به سمت شرق پیش از ورود به تنگه بود. ارتش در ۲۳ آبان نیز ادعای مشابهی درباره شرق تنگه داشت (گزارش روز ۲۶۰). کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه، همان شب در تلویزیون گفت «تنگه هرمز نیز بسته است» و درباره ادعای آمریکا مبنی بر عبور یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون بشکه نفت گفت این رقم «میزان نفتی است که در شرایط عادی پیش از جنگ در چنین مدتی منتقل میشد» (ایرنا، ۱۹:۲۴ و ۱۹:۲۷). فارس (۲۲:۳۶) بیذکر تاریخ و محل از قول نخستوزیر قطر نوشت «هیچ مسیری نمیتواند جایگزین تنگهٔ هرمز شود»، زیرا محصول اصلی قطر گاز و الانجی است — تنها در فارس.source
- رادیو فردا ساعت ۱۵:۰۶ گرینویچ نوشت نیروهای دولت رسمی یمن روز یکشنبه ۲۴ آبان اعلام کردند از مناطق نزدیک تنگه بابالمندب عقبنشینی میکنند تا بر دفاع از پایگاه اصلی خود در عدن متمرکز شوند. بیبیسی فارسی (۱۷:۴۳) متن بیانیه را آورد: «نیروهای مسلح جنوب عملیات جابجایی نیروها از فرودگاه ذباب و منطقه باب المندب در غرب استان تعز را اعلام میکند». به نوشته بیبیسی این اعلام «پایان رسمی» ضدحمله ششهفتهای دولت یمن برای بازپسگیری مناطق ساحلی اطراف ورودی دریای سرخ بود که حوثیها در پیشرویی برقآسا گرفته و صادرات نفت عربستان را زیر فشار قرار داده بودند، و چشمانداز پیشروی تازه حوثیها به سمت عدن را افزایش میدهد؛ رادیو فردا آن را «ضربهای مهم» به عملیات نظامی تحت حمایت عربستان علیه حوثیهای مورد حمایت ایران دانست و نوشت حوثیها این مناطق را در ماه سپتامبر گرفته بودند. به نوشته بیبیسی نیروهای دولتی از سال ۲۰۱۵ در عدن مستقرند و عربستان و حوثیها تا آن ساعت واکنشی نشان نداده بودند. ایرنا (۱۶:۱۸) روایت طرف حوثی را آورد که «بزرگترین عملیات دور زدن و محاصره» در مناطق کوهستانی لحج «امنیت کامل» بابالمندب را تأمین کرده است — ادعای یک طرف درگیری. فارس به نقل از منبعی نظامی در گفتوگو با المیادین مدعی آزادسازی «۳ هزار کیلومتر» دیگر در لحج و اسارت صدها نیروی وابسته به عربستان شد (۱۲:۴۸) و به نقل از العربیه از شنیده شدن دو صدای انفجار مهیب در عدن خبر داد (۱۸:۲۳)؛ این دو تنها در فارس آمدهاند. هیچ پستی از حمله به کشتیرانی در بابالمندب در این روز خبر نمیدهد.source
واشینگتن و منطقه: مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا، میگوید ترامپ و خانوادهاش «هدف شماره یک» ایراناند و مقامهای آمریکایی هر روز گزارشهای اطلاعاتی درباره تهدیدهای احتمالی تهران دریافت میکنند، و در اسرائیل مردی به جاسوسی برای ایران متهم میشود؛ والاستریت ژورنال مینویسد نهادهای اطلاعاتی آمریکا برآورد میکنند ایران همچنان ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ موشک دارد — رقمی با «ضریب اطمینان پایین» که به روایت ایران اینترنشنال در بحثهای دولت درباره احتمال ازسرگیری جنگ نقش داشته است؛ اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، میگوید مقامهای ایران «کاملا منزوی» شدهاند و تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه، از تورم «۳۰۰ تا ۴۰۰ درصدی» میگوید، و کیت کلاگ، فرستاده پیشین، خواستار عملیات مخفی میشود — اظهارات، نه دستور؛ حوثیها مدعی حمله موشکی و پهپادی به فرودگاه، مرکز مالی و ایستگاههای خط لوله شرق به غرب در ریاضاند که عربستان تأیید نمیکند، پس از آنکه ائتلاف به رهبری عربستان میگوید دو موشک بالستیک را بر فراز ریاض رهگیری کرده است، و کتائب حزبالله میگوید از سلاحش صرفنظر نمیکند
جهانی- مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا، یکشنبه ۲۴ آبان در برنامه «ساندی بریفینگ» فاکسنیوز (ایران اینترنشنال، ۱۷:۲۷ گرینویچ؛ رادیو فردا ۱۸:۰۵) در واکنش به گزارش رسانههای اسرائیلی درباره هشدار موساد درباره طرح احتمالی ترور با پهپادهای حامل مواد منفجره گفت مقامهای آمریکایی «هر روز» گزارشهای اطلاعاتی درباره تهدیدهای احتمالی تهران دریافت میکنند و ترامپ و خانوادهاش «هدف شماره یک» جمهوری اسلامیاند — به تعبیر رادیو فردا «هدف شماره یک» ایران «برای ترور» — و افزود: «آنها مدام درباره این موضوع صحبت میکنند… اما ما در داخل ایالات متحده آمادگی کامل داریم و هر روز این موضوع را زیر نظر میگیریم»؛ به گفته او وزارت امنیت داخلی پیش از تبادل اطلاعاتی که اسرائیل هیوم گزارش کرد (گزارش روز ۲۶۰) از این تهدیدها آگاه بوده است. این سخن یک وزیر آمریکایی درباره جریان مستمر تهدیدهاست و گزارش مشخص موساد را تأیید نمیکند؛ دستوری برای خروج یا تخلیه در آن نیست. رادیو فردا یادآوری کرد مقامهای جمهوری اسلامی پس از کشته شدن علی خامنهای بارها از «انتقام خون» او سخن گفتهاند؛ بیبیسی فارسی (۱۳:۳۵) نوشت ایران هرگونه طرحریزی برای حمله به مقامها یا افراد در خاک آمریکا را تکذیب کرده است. در اسرائیل، به اعلام شینبت و پلیس، ویسام غالب صالح عواد، مردی از شمال این کشور که ماه گذشته بازداشت شده بود، در کیفرخواستی در دادگاه ناحیه حیفا به «ارائه اطلاعات به دشمن با هدف آسیب رساندن به امنیت کشور و ارتباط با یک عامل خارجی» متهم شد؛ به گفته آنها او از طریق تلگرام با ماموران ایرانی تماس گرفته و «با انگیزههای ایدئولوژیک» و بیچشمداشت مالی برای «یک عمل انتقامجویانه» اعلام آمادگی کرده بود (بیبیسی، ۲۰:۰۵). حسین محبی، سخنگوی سپاه، نیز در ایکس به فرانسه هشدار داد مراقب «تله پرچم دروغین» اسرائیل باشد و اتهام حمله به سیستمهای سرمایشی را «ادعای مضحک» خواند؛ فرانسه ۱۰ نوامبر یک واحد سایبری مرتبط با سپاه را متهم کرده بود (بیبیسی، ۰۳:۰۶).source
- بیبیسی فارسی ساعت ۰۶:۱۰ گرینویچ به نقل از والاستریت ژورنال نوشت طبق برآورد نهادهای اطلاعاتی آمریکا ایران «بین ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ موشک» در زرادخانه خود دارد و به نقل از مقامات آمریکایی با این ذخایر در صورت از سرگیری جنگ تمامعیار ظرفیت قابلتوجهی برای حمله به اهداف آمریکا و متحدانش خواهد داشت؛ این مقامات گفتهاند برآورد به دلیل دشواریهای ردیابی با «ضریب اطمینان پایین» همراه است، اما ایران را همچنان دارای ذخایر موشکی چشمگیر میدانند. ایران اینترنشنال (۱۷:۳۰) همان رقم را («بین هزار و ۵۰۰ تا دو هزار و ۵۰۰ موشک») آورد و افزود به نوشته روزنامه این ارزیابی «در بحثهای دولت دونالد ترامپ درباره احتمال ازسرگیری جنگ نقش داشته است». این گزارش یک رسانه از قول مقامهای بینام است. مرکز آلمای اسرائیل یک روز پیشتر شمار موشکهای ایران با برد رسیدن به اسرائیل را بیش از ۱۷۰۰ برآورد کرده بود (گزارش روز ۲۶۰). مقامهای پیشین آمریکا دیدگاههای متضادی دادند: مایک پنس، معاون پیشین رئیسجمهور، در «میت د پرس» در رد دیدگاه جیدی ونس گفت «ما انتخابات میاندورهای را بهدلیل جنگ نباختیم» و توقف عملیات «پس از پنج هفته» رأیدهندگان را دلسرد کرد (ایران اینترنشنال، ۱۶:۲۲)؛ آنتونی بلینکن، وزیر خارجه پیشین، در دهلی نو جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را «جنگی انتخابی» خواند و گفت ادامه عملیات نظامی مسئله هستهای را حل نمیکند و «بسیار دشوار است که بتوان حکومت ایران را به تسلیم وادار کرد؛ اما میتوان آن را به مذاکره کشاند» (بیبیسی، ۰۱:۴۰). اینها دیدگاه افراد خارج از دولتاند، نه سیاست آمریکا. غریبآبادی همان شب در تلویزیون ایران از تولید موشکهایی با بردهای جدید سخن گفت (بخش سوم).source
- اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در گفتوگو با فاکسنیوز (ایران اینترنشنال، ۱۵:۵۰ گرینویچ) گفت بسیاری از مقامهای ارشد جمهوری اسلامی «مانند موشهایی در لوله فاضلاب» در پناهگاههای زیرزمینیاند و نمیبینند اوضاع در سطح زمین چقدر وخیم است؛ «ما آنها را کاملا منزوی کردهایم. محدودیت پروازهای هوایی را اعمال کردهایم» و آنها «دیگر نمیتوانند به لندن پرواز کنند تا خانوادههایشان را ببینند، به پاریس بروند تا دوستدخترهایشان را ملاقات کنند یا به ژنو سفر کنند تا به پولهایشان سر بزنند». به گزارش ایران اینترنشنال (۲۲:۵۷) او کاهش ۲۵ درصدی ارزش پول ایران در یک سال را با کاهش ۲۲ درصدی ارزش پول شوروی در سه سال پیش از فروپاشی آن مقایسه کرد. تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، به فاکسنیوز گفت (۲۳:۵۱) «فشار اقتصادی همچنان ادامه دارد و آثار آن در حال انباشتهشدن است»، «ما شاهد تورم ۳۰۰ تا ۴۰۰ درصدی در ایران هستیم»، عملیات «طرد اقتصادی» توان جمهوری اسلامی برای فعالیتهای «مخرب» را محدود کرده و «جمهوری اسلامی نباید به سلاح هستهای دست یابد و این همچنان هدف اصلی است». کیت کلاگ، فرستاده پیشین آمریکا در امور اوکراین و رئیس مشترک مرکز امنیت آمریکا در اندیشکده «آمریکا اول»، در فاکسنیوز از رئیسجمهور خواست با مجوز «عملیات مخفی» به نهادهای اطلاعاتی اجازه دهد به مردم ایران برای سرنگونی جمهوری اسلامی کمک کنند و به مقامهای سپاه و بسیج که شهروندان آمریکایی را تهدید میکنند هشدار داد (۱۹:۳۰) — دیدگاه یک مقام پیشین، نه سیاست دولت. در تهران قالیباف و بقایی به سخنان پیشین بسنت در سیانبیسی (جمعه ۱۳ نوامبر) پاسخ دادند و بقایی گفت: «ما میگوییم ’اُف‘ بر کسانی که واقعاً جنایت کردهاند و اکنون در مخفیگاههای خود پنهان شدهاند» (بیبیسی، ۱۳:۳۵)؛ به نوشته بیبیسی بسنت به دلیل تهدیدهای منتسب به ایران اخیراً از خانهاش به یک پایگاه نظامی نقل مکان کرده است. هیچیک از این سخنان دستور یا تصمیم تازهای نیست و سخنی از ازسرگیری گفتوگو در آنها نیامده است.source
- ترکی مالکی، فرمانده ائتلاف به رهبری عربستان، ساعت ۰۱:۱۰ گرینویچ از رهگیری و انهدام یک پهپاد حوثیها در منطقه شرقی خبر داد و ائتلاف (بیبیسی، ۰۲:۴۶) گفت «در ساعات اولیه روز یکشنبه» دو موشک بالستیک حوثیها را در آسمان ریاض رهگیری و منهدم کرده و چند پهپاد را در مناطق شرقی و جنوبی منهدم کرده است؛ دفاع مدنی عربستان ساعاتی پیشتر در ریاض هشدار خطر صادر کرده بود. یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، شامگاه مدعی شد فرودگاه بینالمللی ملک خالد و «مرکز مالی» ریاض را با دو موشک بالستیک و ایستگاههای پمپاژ نفت شماره ۵ و ۶ خط لوله «شرق به غرب» در منطقه ریاض را با دو پهپاد «با موفقیت» هدف قرار دادهاند (فارس ۱۷:۵۷ و ۱۸:۳۹ — به تعبیر فارس ایستگاهها «منهدم» شدند؛ بیبیسی ۱۹:۵۴)؛ بیبیسی نوشت «عربستان سعودی هنوز این خبر را تایید نکرده است». فارس همچنین ادعای حوثیها درباره حمله با ۶ موشک بالستیک به تجمع نیروهای سعودی در لحج را آورد و لحج را «استان لحج عربستان» نوشت، در حالی که خود فارس در پستی دیگر لحج را در جنوب یمن نوشته است. اینها ادعای یک طرف درگیریاند و هیچ تأیید سعودی برای اصابت یا اختلال در فرودگاه در پستها نیامد. در عراق، کتائب حزبالله یکشنبه ۲۴ آبان در بیانیهای اعلام کرد با وجود مذاکرات درباره ساماندهی سلاح از سلاح خود صرفنظر نمیکند، در برابر فشار آمریکا، عربستان و امارات عقب نمینشیند، نخستوزیر به تعهداتش پایبند نبوده و اتهام قاچاق نفت را رد کرد (ایران اینترنشنال، ۱۵:۰۱)؛ بیبیسی (۱۹:۰۰) نوشت دولت تازه به نخستوزیری علی الزیدی تلاش برای مهار نفوذ ایران و گروههای مسلح وابسته را تشدید کرده و ایران برای اخراج گروههای کرد مخالف از عراق فشار میآورد. ایرنا (۱۷:۵۶) از شنیده شدن صدای انفجاری شدید در استان بابل خبر داد بیآنکه ماهیت آن را بگوید — خبری تنها در ایرنا و بیتوضیح.source
منابع
- BBC Persian: Bahrain's Interior Ministry warns of a possible threat
- Fars: Bahrain's Interior Ministry — sirens sounded, go to the nearest safe place
- Iran International (Telegram): Bahrain TV — 'an Iranian drone' intercepted
- Iran International: Bahrain TV report
- Vahid Online: Bahrain warnings (same text as RF 163127); Bahrain state TV — 'Iranian drones'
- RadioFarda (Telegram): Bahrain's first warnings since September; IRGC claim unconfirmed
- RadioFarda (X): Bahrain warnings and the IRGC claim
- Iran International (Telegram): Bahrain Defence Force General Command statement
- Iran International: Bahrain Defence Force statement
- BBC Persian: Bahrain says it intercepted 'several Iranian projectiles'; AFP blast times
- BBC Persian: Bahrain 'tracked and destroyed several Iranian drones' (video)
- Fars: IRGC full statement — Riffa radar, six drones; 'the Strait of Hormuz is closed' (claim)
- Fars: defence correspondent — IRGC 'successful attacks' in Bahrain (claim)
- BBC Persian: IRGC claims Riffa radar targeted with six drones
- BBC Persian: 'second phase'; sirens twice, first since September; earlier U.S. rejection
- BBC Persian: U.S. official to Al Jazeera — 'no damage'
- BBC Persian: BBC Verify cannot confirm Iran's or Bahrain's claim
- Iran International (Telegram): Qatar's Foreign Ministry condemns attacks on Bahrain
- Iran International: Qatar's statement
- Iran International (Telegram): 'regional condemnations'; WSJ missile estimate
- Iran International (Telegram): Baghaei — 'we leave no attack unanswered'
- Iran International: Baghaei on Bahrain
- BBC Persian: Baghaei — 'no military aggression will remain unanswered'
- Iran International (Telegram): Baghaei — GCC compensation demand 'baseless'
- Iran International: Baghaei on the GCC
- Fars: UKMTO — tanker attacked off Khasab before entering the strait
- Iran International (Telegram): UKMTO — crew safe; 72-hour summary; continuing IRGC activity
- Iran International: UKMTO report
- Iran International (X): UKMTO reports; Lazaro; Ghalibaf; Yazdankhah investigation
- BBC Persian: IRGC two-tanker claim (unconfirmed); UKMTO tanker attack
- Fars: IRGC Navy — two tankers mined, a supertanker 'sank' (claim)
- RadioFarda (Telegram): IRGC supertanker claim — no independent confirmation
- Iran International (Telegram): Ynet — assessment of direct IRGC attacks on tankers (single outlet)
- Fars: Army Navy — tanker mined east of the strait (claim; Fars/IRNA only)
- IRNA: Army Navy tanker claim
- IRNA: Gharibabadi — 'the Strait of Hormuz is also closed'
- IRNA: Gharibabadi on the 1.7-billion-barrel claim
- Fars: Qatar's PM — no route can replace Hormuz (Fars-only, undated)
- Iran International (Telegram): Philippine FM Lazaro on Hormuz attacks
- RadioFarda (Telegram): Yemeni government forces withdraw near Bab el-Mandeb
- BBC Persian: Yemeni government statement — redeployment from Dhubab and Bab el-Mandeb
- IRNA: Houthi-side claim on Lahij and Bab el-Mandeb
- Fars: Houthi source to al-Mayadeen on Lahij (claim, Fars-only)
- Fars: Al Arabiya — two blasts heard in Aden (Fars-only)
- BBC Persian: Gharibabadi — no IAEA access until the war permanently ends; plan cut to two days
- RadioFarda (Telegram): Gharibabadi on IAEA access
- Fars: Gharibabadi — the U.S. 'is not trustworthy'
- Fars: Gharibabadi — U.S. replies 'not operational'
- Fars: Gharibabadi — 'we will not wait for America to attack first'
- Fars: Gharibabadi — 'Iran is not Cuba or Venezuela'
- Fars: Gharibabadi — missiles with new ranges
- Fars: Gharibabadi — the IAEA and 'the effectiveness of American weapons'
- Fars: Gharibabadi — no IAEA access until the war ends
- IRNA: Gharibabadi — Iran's key demands; plan 'on the table'
- IRNA: Gharibabadi — 'still some distance' from the table; 'state of war'
- IRNA: Gharibabadi — 'Iron Gate'
- IRNA: Gharibabadi — three scenarios; new missiles per 'foreign news'
- IRNA: Gharibabadi — Qatar and Pakistan still mediating
- IRNA: Gharibabadi — IAEA access and the NPT
- IRNA: Araghchi leaves for Islamabad (ECO)
- IRNA: Araghchi arrives in Islamabad
- Fars: Araghchi leaves for Pakistan
- BBC Persian: Baghaei — IAEA visits only to Bushehr; safeguards not suspended
- Iran International (Telegram): MP Rastineh — 'absolute deterrence'
- Iran International: Rastineh
- Iran International (Telegram): MP Kowsari — no inspectors
- Iran International: Kowsari
- Iran International (Telegram): M.J. Larijani — 90% enrichment for propulsion
- Iran International: Larijani
- Iran International (Telegram): Larijani — missile range reaches U.S. bases in Europe
- Iran International (Telegram): Ghalibaf — 'seven conditions'; 'geography of the battle'
- Iran International: Ghalibaf speech
- Fars: Ghalibaf — the missile city
- Fars: Ghalibaf — 'we will not remain in no war, no peace'
- Fars: Ghalibaf on Bessent
- BBC Persian: Ghalibaf — 'the smoke of a new war'
- BBC Persian: Ghalibaf and Baghaei answer Bessent
- Iran International (Telegram): Ghashghavi — 'negotiation is over'
- Iran International: Ghashghavi
- Iran International (Telegram): MP Golrou — 'new targets have been defined'
- Iran International: Golrou
- IRNA: Pezeshkian — support the armed forces round the clock
- Fars: Pezeshkian at the cabinet meeting
- Fars: Araghchi's X post — addressed to Rubio
- IRNA: Araghchi's X post — addressed to 'Hegseth'
- Fars: Majlis urgency vote, 192–49–4
- BBC Persian: Majlis votes urgency; 'the ijtihad requirement will be removed'
- Fars (14 Nov): the bill's two new bodies under the Leader
- Fars: Ghalibaf — structural reform 'with care and speed'
- Fars: Ghalibaf thanks the acting head; the government should nominate a minister
- Iran International (Telegram): Azizi — removing ijtihad 'is not the aim'
- Iran International: Azizi
- Iran International (Telegram): Mousavi — Pourmohammadi among the options
- Iran International: Mousavi
- Fars: Majlis penalises cooperation with Persian-language satellite media (Fars-only)
- Iran International (Telegram): Mullin — Trump and his family Iran's 'target number one'
- Iran International: Mullin
- RadioFarda (Telegram): Mullin on Fox News
- BBC Persian: Israeli man charged with spying for Iran
- BBC Persian: IRGC spokesman warns France of a 'false flag trap'
- BBC Persian: WSJ — Iran has 1,500–2,500 missiles (low confidence)
- Iran International (Telegram): Pence on 'Meet the Press'
- Iran International: Pence
- BBC Persian: Blinken — 'a war of choice'
- Iran International (Telegram): Bessent — Iran's officials 'completely isolated'
- Iran International: Bessent
- Iran International (Telegram): Bessent on the currency (segment)
- BBC Persian: Baghaei and Ghalibaf on Bessent; Bessent's move to a base
- Iran International (Telegram): Pigott — '300 to 400 percent' inflation
- Iran International: Pigott
- Iran International (Telegram): Kellogg urges covert action
- Iran International: Kellogg
- BBC Persian: coalition intercepts a Houthi drone over the Eastern Province
- BBC Persian: coalition intercepts two Houthi ballistic missiles over Riyadh
- Fars: Houthi claim — Riyadh airport and financial centre
- Fars: Houthi claim — East–West pipeline stations 5 and 6
- Fars: Houthi claim on Lahij ('Lahij province of Saudi Arabia' — slip)
- BBC Persian: Houthis claim Riyadh airport and pipeline; not confirmed by Saudi Arabia
- Iran International (Telegram): Kataib Hezbollah — will not give up its weapons
- Iran International: Kataib Hezbollah statement
- BBC Persian: Iraq's new government and Iran's influence
- BBC Persian: nine Babil officials dismissed
- IRNA: blast heard in Babil, nature not stated (IRNA-only)
- Fars: western air defence — Orbiter-4 downed 'yesterday' (claim)
- BBC Persian: Army says it downed an Orbiter-4 'on Sunday'
- IRNA: Army PR — Orbiter-4 wreckage from 'some time ago (probably in the Ramadan war)'
- Fars: IRGC claims 'dozens' of enemy drones downed (Fars-only, undated)
- Fars: IRGC claims a PJAK team destroyed
- IRNA: Najaf Ashraf HQ statement on PJAK
- Iran International (Telegram): Tasnim — Basij member killed in Zahedan
- Iran International: Zahedan
- BBC Persian: emergency fuel cards cut in 11 provinces; queues
- BBC Persian: quotas and the deputy oil minister
- Fars: Hormozgan quota to rise from 1 Azar
- Iran International (Telegram): Ghalibaf — stop commenting on petrol
- Iran International: Ghalibaf on petrol
- RadioFarda (Telegram): Ghalibaf on petrol; 10-million-litre deficit
- Iran International (Telegram): petrol queue, Bushehr–Choghadak (video)
- Iran International (Telegram): petrol queue, Asaluyeh (video)
- Iran International (Telegram): petrol queue, Shiraz (video)
- Iran International (Telegram): petrol queue, Bushehr–Genaveh (video)
- Iran International (Telegram): petrol queue, Iranshahr (video)
- Iran International (Telegram): retirees rally in Tehran, Ahvaz, Shush and Kermanshah (videos)
- Iran International (Telegram): Isfahan steel retirees (video)
- Iran International (Telegram): Kermanshah freight-terminal drivers' strike (video)
- Iran International (Telegram): Rafsanjan truckers' rally (video)
- Iran International (Telegram): Yazd University tray protest (video)
- Iran International (Telegram): Kerman Chamran University tray protest (video)
- Iran International (Telegram): police violence in Molashiyeh, Ahvaz (videos)
- Iran International (Telegram): IITV investigation — Judge Hossein Yazdankhah
- Iran International (Telegram): Writers' Association — Farahavar at risk of execution
- Iran International: Writers' Association report
- Iran International (Telegram): Narges Mohammadi on the repression of writers
- RadioFarda (Telegram): 'Iran Dialogue' host sentenced
- RadioFarda (Telegram): the 'Yal' series halted
- IRNA: 'Yal' not permitted to continue for now
- Iran International (Telegram): Greater Tehran prison, Ward 4 (unnamed sources)
- Iran International: Greater Tehran prison report
- Iran International (Telegram): United Students — Farabi campus
- Iran International (Telegram): Bar Association head — ~700 lawyers faced legal action (segment)
- Iran International (Telegram): State Department's Persian account on Hossein Taeb
- Vahid Online: Lavasan M2.6 — readers' messages
- Fars: Lavasan M3 at 18 km
- BBC Persian: third Lavasan quake in 24 hours; no injuries
- Vahid Online: Lavasan M3 — readers' messages