روز 262 جنگ۱۴۰۵ آبان ۲۵, دوشنبه
روز ۲۶۲ — سنتکام حضور ناو هواپیمابر روزولت در منطقه خود را تأیید میکند و شمار ناوهای آمریکا به سه میرسد؛ مرکز تجارت دریایی بریتانیا از اصابت به نفتکشها در هرمز خبر میدهد و نیروهای ایران مدعی برخورد آنها با میناند؛ پاکستان میگوید منتظر پاسخ آمریکاست
CENTCOM area of responsibility · Indian Ocean · Arabian Sea · Strait of Hormuz · QeshmStrait of Hormuz · Khasab (Musandam, Oman) · east of the strait · Bandar AbbasIslamabad · Muscat · Washington · Shenzhen · Manila · MoscowWashington · Jerusalem · Janta (Syria–Lebanon border) · Paris · Brussels · RiyadhIsfahan · Shushtar · Ahvaz · Bandar Khamir · Izeh · Karaj · Tehran
داخل ایران: خبرگزاری مهر به نقل از خبرنگار خود میگوید شامگاه دوشنبه پدافند هوایی اصفهان «دقایقی پیش فعال شد»، بیآنکه هدف یا علتی ذکر کند — معاون استاندار اصفهان روز ۱۷ نوامبر گفت هیچ هواگرد متخاصم دشمن در فضای استان مشاهده نشده است؛ محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، در پاسخ به گزارش نیویورکتایمز درباره سدهای نزدیک سایتهای موشکی «قانون جدیدی» اعلام میکند که هر سد، بندر یا نیروگاه نزدیک یک پایگاه آمریکایی یا اسرائیلی «کاربرد دوگانه» دارد؛ فرمانداری شوشتر صداهای انفجار یا شلیک را «تمرینات تاکتیکی» نیروهای مسلح میخواند، در حالی که خوزستان مهمات عملنکرده را در اطراف اهواز منهدم میکند و آموزش در پنج شهرستان را به دلیل آلودگی هوا غیرحضوری میکند؛ در سالگرد آبان ۱۳۹۸ شاهزاده رضا پهلوی از «بیش از چهار دهه کشتار» میگوید و سازمان حقوق بشر ایران میگوید ۷۴ معترض و زندانی سیاسی در حدود هشت ماه اعدام شدهاند
ایران- مهر ساعت ۱۷:۴۹ گرینویچ (۲۱:۱۹ به وقت ایران) نوشت: «به گزارش خبرنگار مهر از اصفهان، پدافند هوایی اصفهان دقایقی پیش فعال شد» و ایران اینترنشنال (۱۷:۵۵) خبر داد مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، شامگاه دوشنبه ۲۵ آبان از فعال شدن پدافند هوایی در اصفهان خبر داده است. هیچیک از پستها هدف، علت، شلیک یا خسارتی را ذکر نمیکنند و پست بعدی مهر (۱۷:۵۳ تا ۱۸:۰۰) حذف شده است. معاون استاندار اصفهان روز بعد، ۱۷ نوامبر، «در واکنش به برخی اخبار منتشر شده در فضای مجازی» گفت «هیچگونه هواگرد متخاصم دشمن در فضای استان مشاهده نشده و حضور نداشته است» (فارس و بیبیسی فارسی) — این تکذیب درباره هواگرد متخاصم است و نمیگوید سامانههای پدافندی فعال شدند یا شلیک کردند. پیشتر در همان روز ویدیویی که به ایران اینترنشنال رسید (۱۴:۰۱) حضور گسترده موتورسواران امنیتی و ایست بازرسی و افراد مسلح در خیابان نشاط اصفهان را نشان داد — ارتباطی میان این دو در پستها ذکر نشده است. هیچ مرجع رسمی بسته شدن حریم هوایی را اعلام نکرد و هیچ منبع تأییدشدهای از پرتاب موشک یا درگیری پدافندی در استانهای دیگر در این روز خبر نداد.source
- ایران اینترنشنال ساعت ۱۸:۵۳ گرینویچ نوشت نیویورکتایمز دوشنبه ۲۵ آبان گزارش داد حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به تأسیسات موشکی ایران احتمال ارتباط میان پروژههای گسترده سدسازی و انتقال آب با نیازهای نظامی را مطرح کرده است؛ هفت کارشناس آب و امور نظامی به این روزنامه گفتند استقرار تأسیسات زیرزمینی نزدیک سدها میتواند آب و برق پایدار برای پایگاههای موشکی فراهم کند، اما روزنامه تأکید کرد این ارتباط «هنوز اثبات نشده است». کاوه مدنی، مدیر موسسه آب، محیط زیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل، در ایکس نوشت «گمانهزنی، مدرک نیست. نزدیکی مکانی به معنای رابطه علت و معلولی نیست» و «حتی کسانی که به ایران حمله کردند نیز چنین ادعایی درباره ارتباط سدها با موشکها مطرح نکردهاند» و هشدار داد چنین روایتی ممکن است پیامدهای خطرناکی برای زیرساختهای غیرنظامی آب داشته باشد (بیبیسی فارسی، ۲۰:۳۸). وحید آنلاین ساعت ۲۳:۳۷ گرینویچ (۰۳:۰۷ بامداد سهشنبه به وقت ایران) ترجمه ماشینی پست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، در ایکس را منتشر کرد: آنها برای «دور بعدی حملات به زیرساختهای غیرنظامی» آماده میشوند و «کارشناسانشان» به نیویورکتایمز میگویند سدهای نزدیک پایگاههای موشکی «کاربرد دوگانه» دارند؛ «قانون جدید: هر سد، بندر یا نیروگاهی که نزدیک یک پایگاه آمریکایی یا اسرائیلی باشد، کاربرد دوگانه دارد. ما هم منطق شما را بهطور یکسان و بدون تبعیض به کار خواهیم بست.» قالیباف پیشتر در پستی دیگر نوشته بود «پرچمهای دروغین دوباره به اهتزاز درآمده است و کاسبان جنگ و خونریزی، میکروفون به دست گرفتهاند» و آن را «کارزار باجگیری ملی و القای حس گناه» برای شرمسار کردن آمریکاییهای مخالف جنگ خواند (فارس، ۱۶:۲۲). اینها تهدید لفظیاند، نه اعلام عملیات. قالیباف همان روز در تماس با نبیه بری، رئیس مجلس لبنان، گفت ایران در پیگیری مطالبات و شروط خود در روند مذاکرات «به موضوع لبنان توجه ویژه دارد» (ایران اینترنشنال، ۱۶:۰۵).source
- مهر ساعت ۱۰:۰۱ گرینویچ (۱۳:۳۱ به وقت ایران) به نقل از فرمانداری شوشتر نوشت: «صداهای احتمالی انفجار یا شلیک که امروز دوشنبه ۲۵ آبانماه در برخی نقاط شهرستان شنیده میشود، مربوط به اجرای تمرینات تاکتیکی نیروهای مسلح است» — اطلاعیهای که از موشک یا هدفی نام نمیبرد. مهر همان روز (۰۶:۰۰) به نقل از معاون امنیتی انتظامی استانداری خوزستان نوشت از ۲۵ آبان به مدت سه روز عملیات انهدام مهمات عملنکرده «جنگ تحمیلی سوم» از ساعت ۱۲ ظهر (۰۸:۳۰ گرینویچ) در اطراف شهرستان اهواز انجام میشود؛ فرمانداری خمیر در هرمزگان نیز اعلام کرد مهمات عملنکرده «دشمن» فردا از ساعت ۸ تا ۱۰ صبح در محدوده پاسگاه منبع آب در شرق بندر خمیر منهدم میشود (فارس، ۲۰:۰۵). جداگانه، کارگروه اضطرار آلودگی هوای خوزستان فعالیت همه مراکز آموزشی و دانشگاههای اهواز، باوی، حمیدیه، کارون و شوشتر را برای سهشنبه ۲۶ آبان غیرحضوری کرد (فارس ۱۷:۱۵؛ ایرنا ۱۷:۳۱) — تصمیمی درباره آلودگی هوا، نه فعالیت نظامی؛ در تهران نیز کارگروه اضطرار آلودگی هوا طرح زوج و فرد از در منازل را برای ۲۶ و ۲۷ آبان اعلام کرد و مدارس باز ماندند اما دانشآموزان اجازه حضور در حیاط ندارند (فارس، ۱۵:۰۴ و ۱۵:۰۹). مهر (۱۰:۵۲) همچنین از زمینلرزهای ۳.۱ ریشتری در ۳۳ کیلومتری بندرعباس در ساعت ۱۳:۲۹ به وقت ایران خبر داد. ویدیوهای شهروندان از صفهای طولانی بنزین در تهران و جاده بوشهر خبر دادند و مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی گفت مشکلات سوخترسانی در ۱۱ استان مشمول حذف کارت سوخت جایگاه بهزودی برطرف میشود (ایرنا، ۱۵:۲۹).source
- سازمان حقوق بشر ایران در گزارشی که دوشنبه ۲۵ آبان منتشر شد (ایران اینترنشنال، ۱۷:۳۴ گرینویچ) اعلام کرد از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ تا ۲۵ آبان ۷۴ معترض و زندانی سیاسی اعدام شدهاند — ۳۹ مرد بازداشتشده در ارتباط با اعتراضات دی ۱۴۰۴، دو معترض جنبش «زن، زندگی، آزادی»، ۱۶ زندانی سیاسی به اتهام ارتباط با گروههای مخالف و ۱۷ نفر به اتهام جاسوسی یا همکاری با دولتهای خارجی — که به گفته این سازمان از دهه ۱۳۶۰ در چنین مدت کوتاهی سابقه نداشته، و دستکم ۱۲۱ نفر از بازداشتشدگان دی ۱۴۰۴ به اعدام محکوم شدهاند؛ سازمان درباره افزایش خطر اعدام در آستانه نخستین سالگرد اعتراضات دی هشدار داد. به گزارش ایران اینترنشنال (۲۰:۵۴) شعبه دوم دادگاه انقلاب کرج همایون شبانکاره، فعال محیط زیست ۲۲ ساله، را به اتهام جاسوسی به اعدام محکوم کرده است؛ بر اساس گزارشها حکم با استناد به اعترافاتی که گفته میشود زیر شکنجه گرفته شده صادر شده و او بیش از ۱۳۰ روز در سلول انفرادی اطلاعات سپاه بوده است. شاهزاده رضا پهلوی در سالگرد آبان ۱۳۹۸ در ایکس نوشت «جنایت آبان ۱۳۹۸ ادامه زنجیرهای بیش از چهار دهه کشتار است» و از چهارمین سالگرد ۲۵ آبان ۱۴۰۱ در ایذه یاد کرد که کیان پیرفلک ۹ ساله کشته شد (ایران اینترنشنال، ۱۷:۰۱)؛ پدر کیان تصاویری از او منتشر کرد (رادیو فردا، ۲۱:۰۰) و محبوبه رمضانی، مادر پژمان قلیپور از کشتهشدگان آبان ۹۸، گفت: «من نمیتونم از قاتل پیش قاتل شکایت کنم» (ایران اینترنشنال، ۱۴:۲۸). دیوان عالی کشور حکم ۱۸ سال حبس جواد علیکردی، وکیل و برادر خسرو علیکردی، را تأیید کرد (رادیو فردا، ۰۸:۰۶)، دادستان کرمانشاه پس از مرگ سوگند صیادی، دانشآموز ۱۶ ساله، از صدور دستور جلب افراد مرتبط خبر داد (بیبیسی فارسی، ۱۹:۲۳) و هرانا از بازداشت سه شهروند بهائی در سمنان خبر داد (ایران اینترنشنال، ۱۹:۱۵). ویدیوها تجمع بازنشستگان مخابرات در چند شهر را نشان دادند (ایران اینترنشنال ۱۵:۰۵؛ رادیو فردا ۱۷:۲۳). در منابع ما اعدام تازهای در این روز گزارش نشد.source
ناو سوم آمریکا: یک مقام آمریکایی به اکسیوس میگوید ناو هواپیمابر یواساس تئودور روزولت وارد حوزه عملیاتی سنتکام شده و اکنون سه گروه رزمی ناو هواپیمابر آمریکا در منطقه حضور دارند، و یک مقام نظامی آمریکا به سیبیاس میگوید این ناو به جورج اچ. دبلیو. بوش و جورج واشنگتن پیوسته و انتظار میرود حضور همزمان سه ناو به دلیل چرخش گروهها «موقتی» باشد؛ سپس سنتکام رسماً اعلام میکند روزولت — که تصویرش هنگام عبور از اقیانوس هند در ۱۵ نوامبر منتشر شد — «در چارچوب ماموریتی از پیش برنامهریزیشده» در منطقه مسئولیت سنتکام فعالیت میکند و خبرگزاری فرانسه میگوید حضور دریایی آمریکا «بیش از دوازده ناوشکن» را نیز دربر میگیرد؛ ارتش ایران مدعی است پدافندش یک پهپاد MQ-1 آمریکا را بر فراز تنگه هرمز منهدم کرده و نیروی دریایی سپاه مدعی است یک پهپاد MQM-170 آمریکا را در جنوب قشم با جنگ الکترونیک سالم بر زمین نشانده است؛ واکنشی آمریکایی در پستها نیامده است
آمریکا / ائتلاف- ایران اینترنشنال ساعت ۰۰:۰۴ گرینویچ دوشنبه (۰۳:۳۴ به وقت ایران) نوشت باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، یکشنبه ۲۴ آبان به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد ناو هواپیمابر تئودور روزولت وارد حوزه عملیاتی فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) شده و با ورود آن «اکنون سه گروه رزمی ناو هواپیمابر آمریکا در این منطقه حضور دارند»؛ محل دقیق استقرار ناو در خبر مشخص نشده بود. ایرنا پیشتر (۱۹:۵۵ یکشنبه) با عنوان «ادعای نیویورکتایمز» نوشته بود این روزنامه به نقل از یک مقام نظامی آمریکا گفته روزولت «فردا» به دو ناو دیگر آمریکا در خاورمیانه میپیوندد. بیبیسی فارسی ساعت ۰۴:۵۷ نوشت یک مقام نظامی آمریکا به سیبیاس نیوز تأیید کرد روزولت «اکنون در خاورمیانه مستقر شده» و به «یواساس جورج اچ. دبلیو. بوش» و «یواساس جورج واشنگتن» پیوسته است و «انتظار میرود حضور همزمان این سه ناو هواپیمابر موقتی باشد، زیرا گروههای رزمی ناوهای هواپیمابر در چارچوب برنامه چرخشی، بهتدریج در منطقه جابهجا میشوند» (مهر نیز ساعت ۱۴:۰۳ همین جمله سیبیاس را آورد). رادیو فردا (۰۷:۵۰) به نقل از یک مقام آمریکایی به ایبیسی نیوز نوشت گروه رزمی روزولت روز یکشنبه ۲۴ آبان وارد محدوده عملیاتی سنتکام شده و به دو ناوی میپیوندد که «در دریای عرب فعالیت میکنند». ایران اینترنشنال (۰۴:۰۸) افزود حضور این ناوها بیش از ۲۰ هزار ملوان و تفنگدار دریایی و صدها فروند هواپیما را دربر میگیرد. این گزارشها همه از مقامهای بینام نقل شدهاند؛ تأیید رسمی سنتکام عصر همان روز آمد (بولت بعدی). زمانبندی: «فردا» (نیویورکتایمز به روایت ایرنا) در برابر «یکشنبه» (اکسیوس، ایبیسی) و «اکنون مستقر شده» (سیبیاس).source
- ایران اینترنشنال ساعت ۱۹:۳۱ گرینویچ (۲۳:۰۱ به وقت ایران) نوشت ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) دوشنبه ۲۵ آبان اعلام کرد ناو هواپیمابر یواساس تئودور روزولت «در چارچوب یک ماموریت برنامهریزیشده» در منطقه تحت فرماندهی این ستاد حضور دارد و به گفته سنتکام این ناو یکشنبه ۲۴ آبان از اقیانوس هند عبور کرد. متن انگلیسی پست سنتکام در شبکه ایکس (ثبتشده در پایگاه داده سایت) چنین است: تصویر «یواساس تئودور روزولت (CVN 71) هنگام عبور از اقیانوس هند، ۱۵ نوامبر» و «این ناو هواپیمابر در حال حاضر بهعنوان بخشی از یک استقرار زمانبندیشده (scheduled deployment) در منطقه مسئولیت سنتکام فعالیت میکند». بیبیسی فارسی (۲۰:۴۰) نوشت ارتش آمریکا روز دوشنبه تأیید کرد که روزولت در منطقه عملیاتی سنتکام مستقر شده و «شمار گروههای رزمی ناوهای هواپیمابر آمریکایی حاضر در خاورمیانه به سه گروه رسیده است»، و جمله سنتکام را چنین ترجمه کرد: «این ناو هواپیمابر در حال حاضر در چارچوب ماموریتی از پیش برنامهریزیشده در منطقه مسئولیت سنتکام فعالیت میکند». این نخستین تأیید رسمی و با نام آمریکا در منابع ما است؛ گزارشهای صبح از مقامهای بینام بود. سنتکام از ماموریت مشخص، مقصد یا مدت حضور ناو چیزی نگفت و در پست خود به ایران یا محاصره دریایی اشارهای نکرد. زمانبندی اکنون همخوان است: عبور از اقیانوس هند و ورود در روز یکشنبه ۱۵ نوامبر (سنتکام؛ اکسیوس و ایبیسی)؛ «فردا»ی نیویورکتایمز زودتر از واقع بود و «موقتی» بودن حضور سه ناو تنها از قول سیبیاس است.source
- بیبیسی فارسی ساعت ۲۰:۴۰ گرینویچ به گزارش خبرگزاری فرانسه نوشت تئودور روزولت و شناورهای همراه آن به دو ناو هواپیمابر «جورج اچ. دبلیو. بوش» و «جورج واشنگتن» پیوستهاند که پیشتر در منطقه فعالیت میکردند و «حضور دریایی آمریکا در خاورمیانه اکنون علاوه بر این سه گروه رزمی، شامل بیش از دوازده ناوشکن نیز میشود»؛ بیبیسی افزود این افزایش حضور همزمان با دور تازهای از تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا و متحدان منطقهای واشنگتن است. رادیو فردا (۰۷:۵۰) نوشت روزنامه نیویورکتایمز به نقل از یک مقام نظامی آمریکا که هویتش ذکر نشده، گزارش داده «این نخستین بار از زمان جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ است که آمریکا بهطور همزمان سه ناو هواپیمابر در خاورمیانه مستقر میکند»، و افزود هرچند شدت درگیری اکنون مانند آغاز جنگ در اسفند ۱۴۰۴ نیست، دو طرف همچنان به تبادل حملات ادامه دادهاند. فارس (۱۷:۵۷) به نقل از ایبیسی نیوز نوشت این ناو برای پیوستن به نیروهای مشارکتکننده در محاصره دریایی بنادر ایران آمده است — روایتی که در پست سنتکام نیست. بیبیسی فارسی صبح (۰۷:۴۶) نوشت بهای نفت برنت با وجود حمله سپاه به پایگاهی آمریکایی در بحرین و ورود ناو جدید آمریکا به منطقه، در آغاز معاملات آسیا ۹۵ دلار و ۴۸ سنت بود و تغییر فاحشی نکرد. رقمهای تحلیلگران درباره شمار ناوشکنها و هواپیماها در برنامههای تلویزیونی و برآوردهای حسابهای اوسینت استفاده نشدهاند. هیچ پستی از دستور حمله یا تغییر ماموریت این ناوها خبر نمیدهد.source
- فارس ساعت ۰۹:۴۲ گرینویچ (۱۳:۱۲ به وقت ایران) به نقل از نیروی دریایی سپاه مدعی شد «صبح امروز» یک فروند پهپاد MQM-170 «متعلق به ارتش متجاوز آمریکا» طی «یک عملیات موفق جنگ الکترونیک» بهصورت سالم بر زمین نشانده شد؛ به ادعای سپاه این پهپاد «با هدف ردیابی و شناسایی سامانههای پدافندی و جنگ الکترونیک» فعالیت میکرد و در جنوب جزیره قشم هدف «تهاجم الکترونیکی» قرار گرفت، و این «چهارمین پهپاد از این نوع» است که به دست فرماندهی جنگ الکترونیک و پهپاد نیروی دریایی سپاه و «هشتمین پهپادی است که توسط پدافند سپاه در محدودۀ تنگه هرمز، بهصورت سالم شکار شده است» (ایرنا ۰۹:۵۸ و مهر ۱۰:۰۶ همین ادعا را آوردند؛ مهر ۱۶:۵۲ ویدیویی درباره «چگونگی» آن منتشر کرد). مهر ساعت ۱۶:۱۰ و فارس ۱۶:۱۴ به نقل از روابط عمومی ارتش نوشتند یک فروند پهپاد MQ-1 «توسط سامانههای بومی نیروی پدافند هوایی ارتش» و به روایت مهر «تحت کنترل شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور» بر فراز تنگه هرمز «مورد اصابت قرار گرفت و منهدم شد»؛ مهر ساعت ۱۷:۵۳ با برچسب «اختصاصی» به نقل از خبرنگار خود نوشت پهپاد MQ1 آمریکایی در محدوده تنگه هرمز «شکار شد». این دو ادعا تنها در رسانههای حکومتی (فارس، ایرنا، مهر) آمدهاند؛ زمان دقیق، لاشه یا تصویر قابل راستیآزمایی در پستها نیست و هیچ واکنشی از سنتکام یا ارتش آمریکا در پستهای روز ۱۶ نوامبر نیامد. شمارش سپاه دو رقم دارد: «چهارمین» MQM-170 و «هشتمین» پهپاد سالم. فارس صبح (۰۷:۲۷) نیز بیذکر منبع مدعی شد یک جنگنده اف-۳۵ آمریکا «بر فراز تنگه هرمز» کد اضطراری ۷۷۰۰ مخابره کرد و به پایگاه الظفره در امارات بازگشت، اما مهر (۰۷:۴۵) محل را «آسمان امارات» نوشت — ادعایی بیمنبع که به آن تکیه نشده است.source
تنگه هرمز: مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) میگوید صبح دوشنبه یک نفتکش هنگام خروج از تنگه «هدف اصابت یک پرتابه ناشناس» قرار گرفت و موتورخانهاش آتش گرفت اما تلفاتی نداشت، و عصر میگوید یک منبع ثالث از حملهای خبر داده که نفتکشی در حال عبور از تنگه را در ۷ مایل دریایی شمال خصب از کار انداخت و باز در موتورخانه آن آتشسوزی رخ داد و همه خدمه سالماند — بیآنکه نام کشتیها یا عامل حمله را اعلام کند؛ نیروی دریایی ارتش مدعی است سه نفتکش «متخلف» دیگر در شرق تنگه با مین برخورد کردهاند و آخرین را «چهارمین در ۲۴ ساعت» میخواند، و نیروی دریایی سپاه جداگانه مدعی است دو نفتکش در «مسیر جنوبی» با مین برخورد کرده و منفجر شدهاند و به شرکتهای نفتی هشدار میدهد این مسیر «با دیوارههای آتشین مینگذاری شده» است — نام هیچ کشتیای داده نمیشود و این ادعاها تنها تا حدی با گزارشهای UKMTO همخواناند؛ امیر سرتیپ محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش، میگوید تنگه تا پذیرش شروط ایران از سوی آمریکا بسته میماند
خلیج فارس و دریایی- ایران اینترنشنال ساعت ۰۷:۳۴ گرینویچ (۱۱:۰۴ به وقت ایران) نوشت سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) دوشنبه ۲۵ آبان اعلام کرد یک نفتکش «هنگام خروج از تنگه هرمز هدف اصابت یک پرتابه ناشناس قرار گرفته است»؛ برخورد پرتابه باعث آتشسوزی در موتورخانه شده، اما میزان خسارت و پیامدهای زیستمحیطی هنوز مشخص نیست؛ این سازمان به نقل از مسئول امنیتی شرکت گزارش داد هیچ تلفاتی گزارش نشده و وضعیت تمام خدمه مشخص است، و از شناورها خواست با احتیاط عبور کنند و هر فعالیت مشکوکی را گزارش دهند (متن فارسی و انگلیسی خبر ۰۸:۰۱ ایران اینترنشنال همخوان است). بیبیسی فارسی (۰۸:۱۵) همین گزارش را «این حمله» خواند و افزود «پیشتر ارتش ایران و سپاه پاسداران از برخورد سه کشتی با مین تنگه هرمز خبر داده بودند». نام، پرچم، موقعیت دقیق یا عامل حادثه در پستها نیامده است. فارس (۱۷:۵۷) همین گزارش صبح را «حادثهای امنیتی برای یک نفتکش در دریای عرب» نوشت — مغایر با «هنگام خروج از تنگه هرمز» در روایت ایران اینترنشنال و بیبیسی. این حادثه از نظر تاریخ و محدوده به ادعای «بامداد امروز» ارتش درباره نفتکشی در شرق تنگه و ادعای سپاه درباره دو نفتکش در مسیر جنوبی نزدیک است (بولت ۲.۳)، اما UKMTO از «پرتابه ناشناس» سخن میگوید و ایران از «مین دریایی»، و UKMTO یک نفتکش گزارش کرده است نه دو یا سه. گزارش بامدادی UKMTO (بیبیسی، ۰۵:۰۵) درباره نزدیک شدن یک شناور احتمالی مادر و یک قایق تندرو با چهار فرد مسلح به نفتکشی در ۴۳۰ مایل دریایی شرق سقطری یمن، در دریای عرب و دور از هرمز بود و به ایران نسبت داده نشد.source
- فارس نخستین بار ساعت ۲۱:۴۱ گرینویچ (۰۱:۱۱ بامداد سهشنبه به وقت ایران) نوشت UKMTO از «حمله به یک نفتکش در نزدیکی بندر خصب عمان» خبر داده که «باعث وقوع آتشسوزی در موتورخانه، و ازکارافتادن نفتکش شده است» (مهر ۲۱:۴۳ همین را آورد؛ ایرنا ۲۲:۱۲ آن را اعلام «بامداد سهشنبه» و در «۷ مایل دریایی شمال خصب» نوشت). ایران اینترنشنال (۲۲:۲۲) فاصله را «۱۳ کیلومتری شمال خصب» نوشت و گفت به گزارش دریافتی، نفتکش «هنگام عبور از تنگه هرمز، بر اثر حملهای که به آتشسوزی در موتورخانه آن منجر شد، از کار افتاده است». بیبیسی فارسی (۲۲:۲۵) افزود «یک منبع ثالث» از این حمله خبر داده، «تمام خدمه نفتکش در سلامت هستند» و میزان خسارت و پیامدهای احتمالی زیستمحیطی هنوز مشخص نیست، و نوشت این سانحه عصر دوشنبه همزمان با ورود عباس عراقچی به مسقط گزارش شد. بیبیسی همچنین نوشت «سپاه پاسداران دوشنبه شب از هدف قرارگرفتن چهارمین نفتکش» خبر داده بود — اما این ادعا از آنِ نیروی دریایی ارتش است، نه سپاه (فارس ۲۰:۱۸، ایرنا ۲۱:۱۴؛ بولت ۲.۳). نام، پرچم یا عامل حمله در پستها نیامده است. زمان این گزارش به ادعای ارتش درباره «چهارمین نفتکش» (حدود ۲۰:۱۵ گرینویچ) نزدیک است، اما ارتش محل را «شرق تنگه» و سازوکار را «مین دریایی» میگوید، در حالی که ۷ مایل دریایی شمال خصب درون تنگه و در برابر مسندم است و UKMTO از «حمله» سخن میگوید. روشن نیست این نفتکش همان نفتکش گزارش صبح است یا نه؛ فارس آن را «یک نفتکش دیگر» خواند.source
- نیروی دریایی ارتش در روز دوشنبه سه ادعای جداگانه منتشر کرد: (۱) به روایت فارس (۰۶:۳۰ گرینویچ) و بیبیسی فارسی (۰۷:۰۰): «بامداد امروز دوشنبه، یک نفتکش متخلف دیگر، در پی برخورد با مین دریایی در محدوده ممنوعه شرق تنگه هرمز، دچار آتش سوزی شد و از حرکت بازماند» و این نیرو «بر تردد شناورها در شرق تنگه هرمز کنترل مستمر و اشراف دارد»؛ (۲) به روایت ایرنا (۱۱:۵۰؛ تنها در ایرنا): «ساعتی قبل» — یعنی حدود ۱۰:۵۰ گرینویچ — نفتکشی متخلف که «در مسیر غیرمجاز در شرق تنگه هرمز، با سامانه های ناوبری خاموش» تردد میکرد با مین برخورد کرد و آتش گرفت و «از ساعت ۲۳:۰۰ روز گذشته [۱۹:۳۰ گرینویچ یکشنبه] تاکنون، این سومین نفتکش متخلف است»؛ (۳) به روایت فارس (۲۰:۱۸؛ ایرنا ۲۱:۱۴): «دقایقی قبل» نفتکشی متخلف که با خاموش کردن سامانههای ناوبری در منطقه ممنوعه شرق تنگه تردد میکرد، بر اثر برخورد با مین «دچار حریق شد و شدیداً آسیب دید» و «چهارمین نفتکش آسیب دیده در ۲۴ ساعت گذشته» است؛ «عبور امن نیازمند رعایت مقررات دریانوردی و هماهنگی با نیروهای مسلح ایران اسلامی است». جداگانه، فارس (۰۴:۲۱) و ایران اینترنشنال (۰۵:۱۸) به نقل از نیروی دریایی سپاه نوشتند دو نفتکش «بامداد دوشنبه» هنگام عبور از مسیر جنوبی تنگه «با مین دریایی برخورد کردند، منفجر شدند» و آتش گرفتند و شمار نفتکشهای آتشگرفته از یکشنبه ۲۴ آبان «به شش فروند» رسیده است؛ متن فارس افزود این نفتکشها «با هدایت مستقیم افسران آمریکایی و حمایت جنگندههای» ارتش آمریکا قصد عبور داشتند و این ششمین نفتکشی است که «در آتش میسوزد و غرق میشود»، و سپاه به «مالکان شرکتهای نفتی» هشدار داد مسیر «جنوبی-آمریکایی» «با دیوارههای آتشین مینگذاری شده» و «اقدامات تنبیهی ما پاسخی به محاصره غیرقانونی» آمریکاست. متن انگلیسی خبر ایران اینترنشنال (۰۵:۳۱) تاریخها را «سهشنبه ۱۶ نوامبر» و «دوشنبه ۱۵ نوامبر» نوشته؛ متن فارسی آن «دوشنبه ۲۵ آبان» و «یکشنبه ۲۴ آبان» است و ملاک قرار گرفت. نام، پرچم یا موقعیت هیچ نفتکشی داده نشد و برای هیچیک تأیید مستقل نیامد؛ UKMTO در این روز دو گزارش داد (بولتهای ۲.۱ و ۲.۲)، یکی با «پرتابه ناشناس» و دیگری با «حمله»، و از مین سخنی نگفت. برای ادعای سوم ارتش (حدود ۱۰:۵۰ گرینویچ) هیچ گزارش همخوانی در منابع ما نیست. شمارشها جداگانهاند: «ششمین» نفتکش در شمارش سپاه و «چهارمین» در شمارش ارتش.source
- ایران اینترنشنال ساعت ۱۹:۳۵ گرینویچ (۲۳:۰۵ به وقت ایران) نوشت امیر سرتیپ محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش، شامگاه دوشنبه ۲۵ آبان در بندرعباس اعلام کرد تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ بازنخواهد گشت و تا زمانی که آمریکا شروط جمهوری اسلامی را نپذیرد، بسته خواهد ماند: «اگر آمریکا به شروط جمهوری اسلامی تن ندهد، این تنگه بسته میماند و اگر تن بدهد نیز حضور نیروهای بیگانه در خلیج فارس و دریای عمان تهدیدی برای امنیت منطقه است که باید به پایان برسد»؛ او افزود هرگونه اقدام نظامی دوباره با پاسخی شدیدتر روبهرو میشود (متن فارسی و انگلیسی خبر ۲۰:۰۱ همخوان است). ایرنا (۲۰:۲۳) از «تسلط کامل نیروهای مسلح» بر تنگه و این گفته او نوشت که «هرگونه تجاوز مجدد دشمن با پاسخی فوری، کوبنده و فراتر از مرزهای جغرافیایی منطقه مواجه خواهد شد»؛ او این سخنان را در حاشیه اجتماع شبانه مردم بندرعباس به خبرنگاران گفت و در همان اجتماع تأمین امنیت خلیج فارس و دریای عمان را نیازمند «سازوکاری بومی» با مشارکت کشورهای منطقه دانست (ایرنا، ۱۹:۵۰). نیروی دریایی ارتش ظهر همان روز (ایرنا، ۱۱:۵۰) نیز نوشته بود «به رغم دروغپردازیهای رییس جمهور آمریکا، تنگه هرمز بسته است و تا هر وقت جمهوری اسلامی ایران لازم بداند، بسته خواهد ماند». اینها اظهارات مقامهای نظامیاند، نه اعلام عملیات تازه. فارس (۰۵:۳۴) به نقل از دادههای «دراپسایت» نوشت میانگین هفتروزه عبور نفت از هرمز «در پی تشدید برخورد با کشتیهای متخلف» از حدود ۱۳ به ۶.۵ میلیون بشکه در روز رسیده، و (۱۷:۵۷) به نقل از موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل نوشت تردد در تنگه در هفته اخیر حدود ۶۵ درصد کمتر از پیش از جنگ است — دادههای طرف ثالث که رسانهای حکومتی با چارچوب خود منتشر کرده است.source
دیپلماسی: محمد اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، میگوید در گفتوگوهای «بسیار صریح و بیپرده» با عباس عراقچی در اسلامآباد درباره طرح دو روزه ایران مذاکره کرده و واشنگتن هنوز پاسخ نداده است — به روایت ایرنا «ما منتظر جواب طرف آمریکایی هستیم» — در حالی که عراقچی میگوید وزیران اکو از این طرح استقبال کردند و به نوشته ایرنا بیانیه پایانی از میانجیگری پاکستان و قطر حمایت میکند؛ عراقچی عصر دوشنبه به مسقط میرود و بیبیسی فارسی مینویسد مذاکرات غیرمستقیم «به نظر میرسد پیشرفتی نداشته» و تماسی با آمریکا گزارش نمیشود؛ ترامپ پیش از سفر به آسیا میگوید در دیدار سهجانبه پنجشنبه در شنژن با شی و پوتین درباره ایران، اوکراین و خلع سلاح هستهای گفتوگو میکند، و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، به فاکسنیوز میگوید دولت اجازه نمیدهد جنگ ایران به «تعهدی ۱۰ یا ۱۵ ساله یا حتی، صادقانه بگویم، دوساله» تبدیل شود
جهانی- ایران اینترنشنال ساعت ۰۹:۰۴ گرینویچ نوشت عباس عراقچی پس از نشست وزیران خارجه سازمان همکاری اقتصادی (اکو) در اسلامآباد گفت اجلاس «از طرح دو روزه پیشنهادی جمهوری اسلامی برای خاتمه جنگ با آمریکا استقبال کرد». به نوشته ایرنا (۱۱:۳۳) در یکی از بندهای بیانیه پایانی، کشورهای عضو ضمن ابراز نگرانی از وضعیت امنیتی منطقه «به دلیل تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران» از ابتکار ایران برای «پایان کامل و دائمی جنگ تحمیلی» و از «مساعی جمیله و تلاشهای میانجیگرانه پاکستان و قطر» حمایت کردند؛ ایرنا افزود ایران «چندی قبل» طرح دو روزه خود مشتمل بر مطالبات و شروط هفتگانه را از طریق میانجیگران منتقل کرده است. ایرنا (۱۴:۱۴) از قول محمد اسحاق دار، معاون نخستوزیر و وزیر خارجه پاکستان، نوشت دیدارش با عراقچی «بسیار سازنده و مفید» بود و «تهران طرح دو روزه خود را ارائه کرده است و ما منتظر جواب طرف آمریکایی هستیم». بیبیسی فارسی (۱۸:۳۴) نوشت دار گفت در گفتوگوهای «بسیار صریح و بیپرده» با عراقچی درباره این پیشنهاد مذاکره کرده و به گفته او «واشنگتن هنوز پاسخی به پیشنهاد ایران نداده است»؛ به نوشته بیبیسی ایران بازگشایی هرمز ظرف دو روز را به پذیرش شروطی چون آزادسازی داراییهای مسدودشده، لغو تحریمها و پایان محاصره دریایی مشروط کرده و پاکستان در ژوئن میانجی توافقی بود که به توقف کوتاهمدت درگیریها انجامید. به گفته دولت پاکستان (ایران اینترنشنال، ۱۴:۱۹) دار به عراقچی گفت گفتوگو و دیپلماسی «تنها راهکار عملی» برای حل مسائل باقیمانده است؛ عراقچی با شهباز شریف، نخستوزیر، و فیلدمارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، نیز دیدار کرد و به تلویزیون پاکستان گفت «پاکستان در حال انجام کار خود است. موضوع بسیار پیچیده و دشوار است» (ایرنا، ۱۰:۲۵). وزارت خارجه روسیه گفت لاوروف و عراقچی تلفنی درباره راههای حل «بحران فعلی در خاورمیانه» گفتوگو کردند (فارس، ۱۱:۴۸). در پستهای این روز هیچ مقام آمریکایی درباره طرح ایران اظهار نظر نکرد.source
- ایرنا ساعت ۱۹:۱۹ گرینویچ نوشت عراقچی «پیش از ساعت ۲۰ امشب» با بدرقه محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، از پایگاه هوایی نورخان اسلامآباد را به مقصد مسقط ترک کرد و فارس (۱۹:۳۳) ویدیوی ورود او به عمان را منتشر کرد. بیبیسی فارسی (۲۳:۱۵) نوشت وزیر خارجه ایران عصر دوشنبه وارد مسقط شد و «به نظر میرسد مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن که با تلاش میانجیانی چون قطر و پاکستان پیگیری میشود، پیشرفتی نداشته است»؛ «مقامهای ایران میگویند پیشنهادات آنها از طریق میانجیان به دست کاخسفید رسیده و آنها منتظر پاسخ دونالد ترامپ هستند» و به نوشته بیبیسی سفر قریبالوقوع ترامپ به چین و دیدار با رهبران چین و روسیه «ممکن است کلید دیگری» برای این مذاکرات باشد. پستهای روز ۱۶ نوامبر از برنامه دیدارهای عراقچی در مسقط، یا تماس، فرستاده یا پیامی از سوی آمریکا خبری نمیدهند؛ «پیشرفتی نداشته» ارزیابی بیبیسی است. همان روز محمد الخلیفی، وزیر مشاور در امور خارجه قطر، در لندن خواستار تضمینهای قویتر برای حفاظت از کشورهای میانجی، امنیت مذاکرهکنندگان و محرمانگی گفتوگوها شد (ایران اینترنشنال، ۱۴:۲۹)، و آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در مانیل گفت برای پایان دادن به «وضعیت نه صلح و نه جنگ» میان آمریکا و ایران «به یک روند جدی دیپلماتیک و مذاکره نیاز داریم» (ایران اینترنشنال، ۰۶:۵۵). کاظم جلالی، سفیر ایران در مسکو، به تاس گفت پیام مجتبی خامنهای به پوتین «پیامی ویژه» بود و هدف اصلی سفر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به مسکو تحویل آن بود (ایران اینترنشنال، ۰۶:۲۱).source
- ایران اینترنشنال ساعت ۱۴:۵۹ گرینویچ نوشت دونالد ترامپ دوشنبه ۲۵ آبان اعلام کرد در دیدار با شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین «درباره ایران، جنگ اوکراین و خلع سلاح هستهای» گفتوگو خواهد کرد؛ در پاسخ به اینکه آیا از چین خواهد خواست خرید نفت از جمهوری اسلامی را متوقف کند، گفت: «هر سوالی که بخواهم از آنها میپرسم» (مهر، ۲۰:۵۸، این جمله را با افزوده «شما نیازی نیست بدانید» آورد) و درباره خلع سلاح هستهای گفت «برای هر کدام از ما بسیار سخت است که بگوییم سلاحهای هستهای خود را کنار میگذاریم، بهویژه وقتی کشورهای دیگری نیز این سلاحها را در اختیار دارند»؛ او از احتمال دیدار با رهبر کره شمالی نیز سخن گفت. رادیو فردا (۲۰:۲۲) نوشت ترامپ پیش از ترک کاخ سفید و سفر به آسیا با خبرنگاران سخن گفت و دیدار سهجانبه پنجشنبه ۲۸ آبان (۱۹ نوامبر) در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه در شنژن برگزار میشود. وزارت خارجه چین (ایرنا به نقل از تاس، ۰۲:۴۵؛ ایران اینترنشنال، ۱۶:۲۰) این دیدار را تأیید کرد و به نوشته ایران اینترنشنال انتظار میرود جنگ ایران در دستور کار باشد؛ بیبیسی فارسی (۰۹:۲۴) نوشت کاخ سفید گفته انتظار میرود موضوع ایران در این دیدار بررسی شود. این نخستین بار است که ترامپ خود از طرح ایران در این دیدار سخن میگوید؛ دیداری میان آمریکا و ایران اعلام نشده است. به نوشته ایران اینترنشنال (۰۴:۴۹) ترامپ سهشنبه همراه با مارکو روبیو برای دیدار با رهبران آسهآن به مانیل میرود؛ همان گزارشگر (۱۳:۳۴) نوشت جنگ ایران و اختلال در عبور نفتکشها از هرمز بر اجلاس آسهآن سایه انداخته است.source
- ایران اینترنشنال ساعت ۲۱:۰۰ گرینویچ نوشت جیدی ونس، معاون رییسجمهور آمریکا، دوشنبه ۲۵ آبان در گفتوگو با فاکسنیوز گفت: «اجازه نمیدهیم این جنگ به جنگی بیپایان تبدیل شود. کسانی که میخواهند این جنگ بیپایان شود، میتوانند هرقدر میخواهند به من حمله کنند، چون ما متعهد شدهایم که چنین کاری نکنیم»؛ «بله، رییسجمهوری احساس کرد که باید برنامه هستهای ایران را نابود کند و بله، برنامه هستهای ایران تهدیدی برای ایالات متحده آمریکا است» و «اما اجازه نمیدهیم این جنگ به تعهدی ۱۰ یا ۱۵ ساله یا حتی، صادقانه بگویم، به تعهدی دوساله تبدیل شود»؛ او از «نومحافظهکاران و افراد دیگر» که به گفته او میخواهند آمریکا «برای همیشه آنجا بماند» انتقاد کرد (ایرنا ۲۰:۵۳ و مهر ۲۱:۰۱ نوشتند او «ادعا کرد» ترامپ اجازه نمیدهد جنگ «همیشگی» شود). این اظهارات نه بازگشت به مذاکره را اعلام میکند و نه رد صریح توافق را. وزارت خارجه فرانسه (ایران اینترنشنال، ۱۸:۰۷) به العربیه گفت اروپا «آماده مشارکت در خلع سلاح هستهای ایران» است و هر راهحلی درباره جمهوری اسلامی باید علاوه بر تنگه هرمز برنامه موشکی و گروههای نیابتی را نیز دربر بگیرد و رسیدگی به مشکلات با ایران «نباید تنها به موضوع تنگه هرمز محدود شود»؛ و بنیامین نتانیاهو در نشست خبری با نخستوزیر چک در اورشلیم گفت: «موشکهای ایران، تروریسم آن و جاهطلبیهای هستهایاش در مرزهای اسرائیل متوقف نمیشوند. اروپا تماشاگر نیست؛ اروپا یک هدف است» (ایران اینترنشنال، ۱۸:۲۷).source
واشینگتن، اسرائیل و اروپا: سیانان به نقل از هفت مقام آمریکایی از اطلاعات تازهای خبر میدهد که نشان میدهد ایران طرحهایی برای هدف قرار دادن مقامهای ارشد دولت ترامپ با «بمب کثیف» یا سلاح شیمیایی در واشینگتن بررسی میکند و مقامها درباره توانایی و قصد ایران اختلاف نظر دارند، و سخنگوی کاخ سفید میگوید در حال حاضر «هیچ تهدید معتبری علیه خاک آمریکا» وجود ندارد؛ ترامپ مینویسد از آغاز «خشم حماسی» ایران ۸ تا ۹ هزار پهپاد و حدود ۲ هزار موشک بالستیک شلیک کرده اما تنها سه مورد از سامانههای دفاعی عبور کرده و نیروهای آمریکایی را کشتهاند، و برنامه «۶۰ دقیقه» سیبیاس را به گزارش نادرست متهم میکند؛ ایران اینترنشنال گزارش میدهد کابینه امنیتی اسرائیل سه ساعت نشست کرد — نخستین نشست در ۴۰ روز — و شبکه ۱۱ اسرائیل میگوید ارتش اسرائیل و سنتکام در «آمادهباش حداکثری»اند، بیآنکه تصمیمی اعلام شود؛ فرانسه شواهد حمله سایبری به یخچالهای فروشگاهها را که به سپاه نسبت میدهد به وزیران اروپایی ارائه میکند و خواستار تحریم میشود و اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه، آن را «روایتسازی» اسرائیل میخواند
جهانی- وحید آنلاین ساعت ۲۳:۳۸ گرینویچ گزارش اختصاصی سیانان را منتشر کرد (بند نخست با برچسب «ترجمه ماشین» و بقیه گزارشی فارسی): به گفته هفت مقام آمریکایی، اطلاعات تازه دستگاههای امنیتی آمریکا نشان میدهد جمهوری اسلامی «در حال بررسی طرحهایی برای هدف قرار دادن مقامات ارشد دولت پرزیدنت ترامپ با استفاده از بمب کثیف یا سلاح شیمیایی در واشنگتن است» و مقامهای آمریکایی درباره توانایی و تصمیم ایران برای اجرای آن اتفاق نظر ندارند؛ به گفته منابع، اطلاعات شامل جزئیات مشخصی درباره مکانها و اهداف احتمالی است و به نشستهای اضطراری انجامیده، اما «لزوماً به معنای قریبالوقوع بودن حمله نیست». یک منبع گفته دستگاههای اطلاعاتی ارتباطاتی را شناسایی کردهاند که در آنها ادعا شده ایران پیشتر مواد ساخت بمب را در آمریکا پنهان کرده است — اعتبار این اطلاعات «مورد اختلاف» مقامهاست. سخنگوی کاخ سفید گفت: «ما تمامی تهدیدهای احتمالی را زیر نظر داریم، اما در حال حاضر هیچ تهدید معتبری علیه خاک آمریکا وجود ندارد.» به گفته دو مقام آمریکایی اطلاعات دیگری از احتمال استفاده از سلاح شیمیایی علیه نیروهای آمریکا در خاورمیانه حکایت دارد و برخی نیروها تجهیزات و آموزش کافی ندارند؛ این نگرانیها به برنامهریزی جداگانه برای حفاظت از کارکنان دیپلماتیک و اطلاعاتی آمریکا انجامیده است. این گزارش یک رسانه به نقل از مقامهای بینام است و از هیچ اقدامی خبر نمیدهد. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه، صبح همان روز «ادعای ترور مقامهای آمریکایی» را بخشی از «روایتسازی بدسگالانه سازمانیافته» اسرائیل خوانده بود (بولت ۴.۴). مهر (۱۵:۰۳) به نقل از فاکسنیوز نوشت پنج مقام ارشد آمریکا، از جمله اسکات بسنت، مارکو روبیو و پیت هگست، در پایگاههای نظامی امن زندگی میکنند.source
- ایران اینترنشنال ساعت ۱۴:۴۴ گرینویچ نوشت دونالد ترامپ دوشنبه ۲۵ آبان در تروث سوشال اعلام کرد جمهوری اسلامی از آغاز عملیات «خشم حماسی» بین هشت تا ۹ هزار پهپاد انتحاری و حدود دو هزار موشک بالستیک پرتاب کرده، «اما تنها سه فروند از آنها با عبور از سامانههای دفاعی باعث کشته شدن نیروهای آمریکایی شدند» — دو پهپاد، هر دو در روز نخست جنگ در کویت و عربستان سعودی، و یک موشک بالستیک — و افزود: «به عبارت دیگر، ۹۹ ممیز ۹۹ درصد موشکها و پهپادهای جمهوری اسلامی یا سرنگون شدند یا در صورت عبور از سامانههای دفاعی، باعث کشته شدن نیروهای آمریکایی نشدند»؛ او عملکرد دفاعی سنتکام را «از نظر اثربخشی تاریخی» ستود. یعنی ترامپ نگفته فقط سه پرتابه از سامانهها عبور کردهاند؛ گفته تنها سه مورد هم عبور کردهاند و هم نیروهای آمریکایی را کشتهاند، و شمار کل عبورکردهها را نداده است (متن انگلیسی و فارسی خبر ۱۵:۰۱ ایران اینترنشنال همخوان است). بیبیسی فارسی (۱۸:۰۱ و ۱۸:۰۲) نوشت او برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سیبیاس را به ارائه تصویری نادرست از عملکرد سامانههای دفاعی آمریکا متهم کرد، محل اصابت موشک را «اردن» آورد و افزود به گزارش سیبیاس از آغاز جنگ ۲۳ نظامی آمریکایی کشته و بیش از ۸۰۰ نفر زخمی شدهاند؛ برنامه، خانوادههای کشتهشدگان و یکی از بازماندگان حمله پهپادی به پایگاهی در کویت را نشان داده بود. وحید آنلاین (۱۴:۵۰) نوشت «۶۰ دقیقه» روز یکشنبه گزارش داده بود ایران از فوریه دستکم ۳۱ تأسیسات نظامی و دیپلماتیک آمریکا را هدف قرار داده است. در گفتوگویی جداگانه، ترامپ در پاسخ به خبرنگاری که پرسید نگران هدف قرار گرفتن خودش با پهپادهای ایرانی نیست، به روایت فارس (۱۵:۴۸) گفت: «من نگران شما هستم؛ اگر به من آسیبی برسد، شما هم در خطر خواهید بود؛ مراقب باشید.» فارس ادعای ۹۹.۹۹ درصد را «خندهدار» خواند.source
- ایران اینترنشنال ساعت ۰۹:۱۲ گرینویچ (در بخشی خبری با گزارش اشکان صفایی) نوشت کابینه امنیتی اسرائیل در نشستی سهساعته «تحولات مربوط به ایران و آمادگیهای نظامی آمریکا و اسرائیل در منطقه را بررسی کرد» و این «نخستین نشست کابینه امنیتی اسرائیل در ۴۰ روز گذشته بود»؛ «همزمان شبکه ۱۱ اسرائیل گزارش داد ارتش این کشور و سنتکام در ارتباط با تحولات ایران در وضعیت آمادهباش حداکثری قرار دارند». تاریخ نشست در این پست نیامده است؛ تیزر گزارشی از ایران اینترنشنال (۱۵:۲۲) آن را «یکشنبه شب» و «با حضور رئیس موساد درباره حمله به ایران» خواند و از عضو بینامی از کمیسیون امنیت ملی مجلس نقل کرد که «ایران در آستانه جنگ قرار گرفته» — این چارچوببندی در خبر ۰۹:۱۲ نیست و به آن تکیه نشده است. هیچ تصمیم، دستور، فراخوان نیروی ذخیره، تغییر در دستورالعملهای فرماندهی جبهه داخلی یا مانوری اعلام نشد و «آمادهباش حداکثری» تنها گزارش یک شبکه اسرائیلی به نقل ایران اینترنشنال است، بیآنکه از مقامی نام برده شود؛ سنتکام درباره آن چیزی نگفت. ایران اینترنشنال (۱۷:۴۸) به نقل از واینت نوشت روزهای آینده نشان خواهد داد واشینگتن، همانطور که مقامهای آمریکایی بهطور تلویحی گفتهاند، سیاست حفظ وضعیت موجود و فشار اقتصادی را دنبال میکند یا منطقه وارد مرحله تازهای از درگیری نظامی میشود. ارتش اسرائیل همان روز اعلام کرد نیروی هواییاش محموله سلاح و تجهیزاتی را که برای حزبالله ارسال میشد در منطقه جنتا در مرز سوریه و لبنان هدف قرار داده است (ایران اینترنشنال، ۱۶:۲۶) — اقدامی علیه حزبالله، نه علیه ایران.source
- ایران اینترنشنال ساعت ۱۰:۱۶ گرینویچ نوشت فرانسه روز دوشنبه شواهدی درباره یک حمله سایبری منتسب به سپاه پاسداران به یخچالهای فروشگاههای مواد غذایی این کشور را به وزیران اروپایی ارائه میکند و خواستار تحریمهای جدید علیه تهران است؛ ژاننوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، در بروکسل گفت هدف پاریس تهیه فهرستی از افراد و نهادهای جدید برای تحریم ظرف یک ماه است. بارو به ایران اینترنشنال (۱۱:۳۶) گفت فرانسه احتمالاً به این دلیل هدف قرار گرفته که از مردم ایران در برابر سرکوب حمایت کرده، سپاه را مسئول دانست، گفت در نشست وزیران «حمایت اکثریت بسیار گستردهای» را به دست آورده و امیدوار است تحریمها در نشست بعدی، ۲۳ آذر (۱۴ دسامبر)، تصویب شوند؛ به گفته او حملات بیش از ۷۰۰ مرکز خردهفروشی را هدف گرفته بود (۱۱:۴۵). بیبیسی فارسی (۱۲:۱۰) یادآوری کرد ایران دست داشتن را رد کرده، فرانسه هفته پیش سفیر ایران را احضار کرده و دادستانی پاریس برای رئیس و دو معاون گروه «شهید کاوه» که گفته شده واحد سایبری وابسته به سپاه است حکم جلب بینالمللی صادر کرده است. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پس از نشست گفت این حملات نشان میدهد اروپا نیز در تیررس ایران است و اتحادیه تحریمهای بیشتری آماده میکند (ایران اینترنشنال، ۱۵:۳۷). اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه، در ایکس نوشت پرونده موسوم به «یخچالها» در فرانسه و «ادعای ترور مقامهای آمریکایی» یک «روایتسازی بدسگالانه سازمانیافته» از سوی دستگاه رسانهای و جنگ روانی اسرائیل است و ایران «نه نیازی به تقلید از دشمنانش دارد و نه علاقهای به اختلال در زندگی شهروندان عادی» (ایرنا ۰۸:۳۱؛ ایران اینترنشنال ۰۹:۰۹؛ بیبیسی ۱۷:۵۴). به نوشته وحید آنلاین (۱۳:۰۴) وزارت خارجه و سخنگوی سپاه این حملات را «یک عملیات پرچم دروغین اسرائیل» خواندهاند. فرانسه حمله را به سپاه نسبت میدهد و ایران آن را رد میکند؛ هیچیک از پستها خود شواهد را منتشر نکرده است.source
منابع
- Iran International (Telegram): Axios — USS Theodore Roosevelt entered CENTCOM's area; three carrier groups
- Iran International: Axios report
- IRNA: 'NYT claim' — Roosevelt to join 'tomorrow'
- Iran International (Telegram): Axios segment — two other carriers deployed
- BBC Persian: U.S. military official to CBS — Roosevelt deployed; three-carrier presence 'expected to be temporary'
- Mehr: CBS — simultaneous deployment expected to be temporary
- RadioFarda (Telegram): U.S. official to ABC — entered on Sunday; NYT — first time since 2003
- Iran International (Telegram): CENTCOM — Roosevelt in its area on a planned mission
- Iran International: CENTCOM statement
- CENTCOM (X): USS Theodore Roosevelt operating in the CENTCOM AOR as part of a scheduled deployment
- BBC Persian: U.S. military confirms Roosevelt; AFP — more than a dozen destroyers
- Fars: UKMTO incident; ABC on the Roosevelt; INSS — Hormuz traffic ~65% below pre-war (Fars-only)
- BBC Persian: Brent below $100
- Fars: IRGC Navy — MQM-170 landed intact south of Qeshm (claim)
- IRNA: IRGC Navy MQM-170 claim
- Mehr: IRGC Navy MQM-170 claim
- Mehr: Army — MQ-1 destroyed over Hormuz (claim)
- Fars: Army — MQ-1 destroyed over Hormuz (claim)
- Mehr: 'exclusive' — MQ1 'hunted' near Hormuz (claim)
- Fars: F-35 emergency 'over the Strait of Hormuz' (unsourced)
- Mehr: F-35 emergency 'in the sky of the UAE' (unsourced)
- Iran International (Telegram): UKMTO — tanker hit by an unknown projectile while leaving Hormuz
- Iran International: UKMTO report
- BBC Persian: UKMTO — 'this attack'; earlier Iranian mine claims
- BBC Persian: UKMTO — armed skiff approach east of Socotra
- Fars: UKMTO — attack on a tanker near Khasab
- IRNA: UKMTO — tanker attacked 7 nautical miles north of Khasab
- Iran International (Telegram): UKMTO — tanker disabled 13 km north of Khasab
- BBC Persian: UKMTO — third-party report, tanker disabled, crew safe
- Fars: Army Navy — another tanker mined east of the strait (claim)
- BBC Persian: Army Navy tanker claim
- IRNA: Army Navy — 'third violating tanker'; Hormuz 'closed' (claim, IRNA-only)
- Fars: Army Navy — 'fourth tanker in 24 hours' (claim)
- IRNA: Army Navy fourth-tanker claim
- Fars: IRGC Navy — two tankers mined on the southern route (claim)
- Fars: IRGC Navy — route mined with 'walls of fire' (warning)
- IRNA: IRGC Navy two-tanker claim and warning
- Iran International (Telegram): IRGC Navy — two tankers, six since Sunday (claim)
- BBC Persian: IRGC two-tanker claim
- Iran International (Telegram): Akraminia — Hormuz closed until the U.S. accepts Iran's conditions
- Iran International: Akraminia
- IRNA: Akraminia — response 'beyond the geographic borders of the region'
- IRNA: Akraminia at the Bandar Abbas rally
- Fars: 'Dropsite' figures on Hormuz oil flow (Fars-only)
- Iran International (X): UKMTO, Trump, Akraminia, France, NYT dams
- Iran International (Telegram): Araghchi — ECO welcomed Iran's two-day plan
- Iran International (Telegram): Araghchi's ECO speech
- IRNA: ECO final statement — support for Pakistan's and Qatar's mediation
- IRNA: Dar — 'we are waiting for the American side's answer'
- BBC Persian: Dar — Washington has not yet responded; ECO backs the plan
- Iran International (Telegram): Pakistan's government — Sharif, Dar and Araghchi
- IRNA: Araghchi to Pakistan TV — 'Pakistan is doing its work'
- Fars: Russian MFA — Lavrov–Araghchi call
- IRNA: Araghchi leaves Islamabad for Muscat
- Fars: Araghchi arrives in Oman (video)
- BBC Persian: Araghchi in Muscat; indirect talks 'appear to have made no progress'
- Iran International (Telegram): Qatar's Al-Khulaifi on protecting mediators
- Iran International (Telegram): Guterres — a serious diplomatic process is needed
- BBC Persian: Guterres; White House — Iran expected on the trilateral agenda
- Iran International (Telegram): Jalali — Mojtaba Khamenei's 'special message' to Putin
- Iran International (Telegram): Trump — Iran, Ukraine and nuclear disarmament with Xi and Putin
- Mehr: Trump on Chinese purchases of Iranian oil
- RadioFarda (Telegram): Trump before leaving for Asia; trilateral on 19 Nov in Shenzhen
- IRNA: China's MFA confirms the trilateral (TASS)
- Iran International (Telegram): China's MFA — Thursday trilateral in Shenzhen
- Iran International (Telegram): ASEAN summit; Trump and Rubio to Manila
- Iran International (Telegram): Vance — not even a two-year commitment
- IRNA: Vance — no 'forever war'
- Iran International (Telegram): French MFA — Europe ready to take part in Iran's nuclear disarmament
- Iran International: French MFA to Al Arabiya
- Iran International (Telegram): Netanyahu — 'Europe is a target'
- Vahid Online: CNN — 'dirty bomb' plans; White House — no credible threat (first paragraph machine translation)
- Iran International (Telegram): Baghaei — 'organised malicious narrative-building'
- IRNA: Baghaei's X post (full text)
- BBC Persian: Baghaei accuses Israel of 'narrative-building'
- Mehr: Fox — five senior officials living on military bases
- Iran International (Telegram): Trump — only three got past defences and killed U.S. troops
- Iran International: Trump's Truth Social post
- BBC Persian: Trump accuses '60 Minutes'; two drones and one missile in Jordan
- BBC Persian: CBS — 23 U.S. troops killed, more than 800 wounded
- Vahid Online: Trump vs '60 Minutes' (post itself in machine translation)
- Fars: Trump on Iranian drones targeting him
- Fars: 'Trump's laughable claim'
- Iran International (Telegram): Israeli security cabinet; Channel 11 — 'maximum alert'
- Iran International (Telegram): Ynet — status quo or a new phase
- Iran International (Telegram): IDF strike on a Hezbollah-bound shipment at Janta
- Iran International (Telegram): France to present fridge-cyberattack evidence; sanctions within a month
- Iran International (Telegram): Barrot to Iran International
- Iran International: Barrot interview
- Iran International (Telegram): Barrot — more than 700 retail centres; 'Shahid Kaveh'
- BBC Persian: France's evidence; Iran denies; Paris warrants
- Iran International (Telegram): Kallas — Europe within Iran's reach
- Vahid Online: Barrot; Iran calls the attacks an Israeli 'false-flag operation'
- RadioFarda (Telegram): France and the 'Shahid Kaveh' investigation
- IRNA: Saudi-led coalition — drone attack towards Riyadh; drone intercepted over Mecca
- Fars: 'news sources' — blasts heard in Riyadh (Fars-only)
- BBC Persian: King Salman replaces the coalition's joint-forces commander
- BBC Persian: Houthis advancing towards Aden
- RadioFarda (Telegram): Bahraini court — 64 life sentences (AFP/BIRD)
- BBC Persian: Bahraini judiciary — 15 years to life
- RadioFarda (X): Bahrain verdicts; France; telecom retirees
- Iran International (Telegram): Bahrain at the UN WMD-free-zone conference
- Iran International (Telegram): Kuwait at the UN conference
- RadioFarda (Telegram): Iraq orders the army into Jurf al-Sakhar; ultimatum to Kataib Hezbollah
- Iran International (Telegram): Reuters — Kataib Hezbollah oil smuggling
- RadioFarda (Telegram): Iraq and Jordan to block Telegram
- BBC Persian: Dar — Mecca defence pact committee to meet in Islamabad
- Mehr: 'Isfahan's air defence activated minutes ago'
- Iran International (Telegram): Mehr reports air-defence activation in Isfahan
- BBC Persian (17 Nov): Isfahan's deputy governor — no hostile aircraft observed
- Fars (17 Nov): denial of air-defence activation in Isfahan
- Iran International (Telegram): heavy security presence on Neshat Street, Isfahan (video)
- Iran International (Telegram): NYT — dams and missile sites, link unproven
- Iran International: NYT dams report
- BBC Persian: Kaveh Madani — 'speculation is not evidence'
- Vahid Online: Ghalibaf's two X posts (machine translation)
- Fars: Ghalibaf — 'false flags have been raised again'
- Iran International (Telegram): Ghalibaf to Berri — Lebanon in Iran's negotiating conditions
- Mehr: Shushtar governorate — sounds are armed-forces tactical exercises
- Mehr: UXO disposal around Ahvaz for three days
- Fars: UXO disposal east of Bandar Khamir
- Fars: Khuzestan — classes in five counties remote over air pollution
- IRNA: Khuzestan schools and universities remote on Tuesday
- Fars: Tehran odd-even scheme over air pollution
- Fars: Tehran schools open, yards closed
- Mehr: M3.1 earthquake near Bandar Abbas
- IRNA: NIOPDC — fuel problems in 11 provinces to be resolved
- Iran International (Telegram): petrol queue on the road to Bushehr (video)
- Iran International (Telegram): Akhlaghi Amiri — 80+ MPs' letter; decision rests with Mojtaba Khamenei
- Iran International: Akhlaghi Amiri
- Iran International (Telegram): Iran Human Rights — 74 executions in about eight months
- Iran International: Iran Human Rights report
- Iran International (Telegram): Homayoun Shabankareh sentenced to death
- Iran International (Telegram): Reza Pahlavi on the Aban 1398 anniversary
- Iran International: Reza Pahlavi's statement
- RadioFarda (Telegram): Kian Pirfalak's father on the fourth anniversary
- Iran International (Telegram): Pejman Gholipour's mother
- RadioFarda (Telegram): Javad Alikordi's 18-year sentence upheld
- BBC Persian: Kermanshah prosecutor on Sogand Sayyadi's death
- Iran International (Telegram): HRANA — Baha'i arrests in Semnan
- Iran International (Telegram): telecom retirees' rallies (videos)
- RadioFarda (Telegram): telecom retirees' rallies