IR26 · Bezpieczeństwo

Poradnik bezpieczeństwa na czas wojny

Krótkie, praktyczne porady dla ludzi w Iranie. Zapisz albo wydrukuj go teraz: po odcięciu internetu może być trudno go otworzyć.

Aktualizacja: 10 października 2026

Sześć zasad, które ratują życie

Już dziś wybierz miejsce schronienia: wewnętrzny pokój, korytarz albo piwnicę — tak, by między tobą a ulicą były co najmniej dwie ściany.
Trzymaj się z dala od okien: odłamki szkła to najczęstsza przyczyna ran przy wybuchach w mieście.
Nie wychodź na dach ani balkon oglądać ostrzału przeciwlotniczego — spadające odłamki zabijają.
Trzymaj się z dala od obiektów IRGC, Basidżu, policji i wojska — to one są celami, często w środku osiedli.
Miej spakowany plecak przy drzwiach i ustal z rodziną miejsce spotkania na wypadek, gdyby padły telefony i internet.
Nie filmuj uderzeń, obiektów wojskowych ani miejsc po ataku: grozi to aresztowaniem i zdradza twoją lokalizację.

Numery alarmowe w Iranie

Przygotuj się teraz

Ustal z rodziną dwa miejsca spotkań — jedno blisko domu, drugie poza dzielnicą — i jedną osobę kontaktową w innym mieście, do której wszyscy dzwonią.
Zapisz najważniejsze numery telefonów na kartce. Telefony się rozładowują, a sieci padają.
Spakuj plecak dla każdej osoby: woda, jedzenie na trzy dni, leki z receptami, kopie dokumentów w wodoszczelnym woreczku, gotówka w drobnych, powerbank z kablem, latarka, radio na baterie, apteczka, ciepłe ubranie, wygodne buty, maseczka przeciwpyłowa i gwizdek.
Zrób zapas wody: ok. 4 litry na osobę dziennie do picia i higieny — co najmniej na trzy dni, a jeśli się da, na dwa tygodnie.
Zapewnij sobie co najmniej dwutygodniowy zapas stałych leków. Apteki pustoszeją najszybciej.
Naucz się zakręcać gaz i wodę oraz wyłączać główny bezpiecznik; miej w domu gaśnicę.
Pobierz mapy offline (np. Organic Maps), zapisz ten poradnik jako PDF i zainstaluj komunikator działający bez internetu (Briar, Android).
Trzymaj bak co najmniej w połowie pełny i trochę gotówki w domu — przy awarii prądu karty i bankomaty mogą nie działać.
Zaplanuj pomoc dla dzieci, starszych i niepełnosprawnych bliskich oraz zwierząt: kto im pomoże i czego potrzebują (pieluchy, mleko modyfikowane, okulary, aparaty słuchowe).

Gdzie się schować

Najlepiej: schron, piwnica, parking podziemny albo stacja metra.
Nie masz piwnicy? Wewnętrzny korytarz, łazienka albo klatka schodowa na niższym piętrze. Zasada dwóch ścian: pierwsza przyjmuje falę uderzeniową i odłamki, druga zatrzymuje gruz.
Unikaj pokoi z dużymi oknami, najwyższych pięter, balkonów, wind (może zabraknąć prądu) i przeszklonych parterów.
Mieszkasz przy bazie IRGC lub Basidżu, komisariacie, więzieniu, lotnisku, porcie albo wyrzutni rakiet? W czasie eskalacji rozważ pobyt u bliskich dalej od takich miejsc. Mapa MahsaAlert pokazuje znane obiekty.
Siły reżimu albo wozy opancerzone w szkole, meczecie czy innym budynku obok robią z niego obiekt wojskowy: trzymaj dzieci z daleka i nie chowaj się w pobliżu.
Wyposaż kąt schronienia zawczasu: woda, latarka, powerbank, apteczka, koc, radio i buty.

W czasie ataku

Słyszysz wybuchy albo obronę przeciwlotniczą? Od razu idź do miejsca schronienia. Nie podchodź do okna, żeby zobaczyć.
Na zewnątrz: wejdź do najbliższego solidnego budynku albo przejścia podziemnego. Jeśli nie ma gdzie, połóż się płasko na ziemi — najlepiej w zagłębieniu — i osłoń głowę rękami.
W samochodzie: zjedź na pobocze z dala od budynków, wysiądź i schroń się albo połóż na ziemi. Jeśli nie możesz wysiąść, schyl się poniżej linii okien.
W budynku bez schronu: połóż się na podłodze przy wewnętrznej ścianie albo pod solidnym stołem, z dala od okien i szklanych drzwi.
Po ostatnim wybuchu odczekaj co najmniej 10 minut, zanim wyjdziesz: odłamki pocisków przeciwlotniczych wciąż spadają, a uderzenia bywają powtarzane.

Okna i mieszkanie

Najskuteczniejsza jest folia ochronna (antyodpryskowa) na całej szybie — trzyma szkło w jednym kawałku.
Taśma naklejona na krzyż nie powstrzyma pęknięcia szyby; co najwyżej trochę ograniczy rozrzut odłamków. Lepsza niż nic, ale nie polegaj na niej.
Zasuwaj grube zasłony albo rolety — zatrzymują część odłamków.
Odsuń łóżka, łóżeczka dziecięce i kanapy od okien. Nie śpij pod oknem.
W pokoju-schronie możesz zasłonić okno od środka szafą, materacem albo płytą.

Po uderzeniu

Sprawdź siebie i innych. Do rannych dzwoń pod 115 (pogotowie) albo 112 (Czerwony Półksiężyc), do pożaru — 125.
Jeśli nie jesteś ratownikiem, nie idź na miejsce uderzenia pomagać ani filmować: budynki się walą, pożary się rozprzestrzeniają, a uderzenia bywają powtarzane.
Czujesz gaz? Żadnego ognia ani włączników światła. Otwórz okna, wyjdź, zakręć główny zawór, jeśli to bezpieczne, i dzwoń pod 194.
Niewybuch albo fragment pocisku: nie dotykaj, nie przesuwaj, nie fotografuj z bliska. Odejdź, ostrzeż innych i zgłoś.
Uszkodzony budynek: wychodź schodami, nie windą, i uważaj na pęknięcia oraz zwisające elementy.
Uwięziony pod gruzem: zasłoń usta i nos tkaniną, stukaj w rurę albo ścianę (trzy uderzenia), używaj gwizdka. Krzycz tylko w ostateczności — wdychasz pył.
Dym: poruszaj się nisko, przy podłodze, i oddychaj przez wilgotną tkaninę.

Skażenie jądrowe lub chemiczne

Gdy trafiony zostanie obiekt jądrowy albo pojawi się ostrzeżenie o skażeniu: wejdź do środka, zostań w środku, słuchaj komunikatów. Idź do środka budynku albo do piwnicy, zamknij okna i drzwi, wyłącz wentylację, klimatyzację i chłodnice wodne.
Byłeś na zewnątrz? Zdejmij wierzchnie ubranie (usuwa większość skażenia), zamknij je w worku, umyj się pod prysznicem z mydłem i umyj włosy szamponem, bez odżywki.
Jodek potasu przyjmuj tylko na polecenie służb. Chroni wyłącznie tarczycę przed radioaktywnym jodem i nie pomaga przy innych skażeniach.
Najgroźniejsze byłoby uderzenie w czynny reaktor w Buszehrze. Przy zakładach wzbogacania uranu (Natanz, Fordo, Isfahan) zagrożenie jest głównie chemiczne i lokalne — trzymaj się z dala i zostań w domu, jeśli dym idzie w twoją stronę.
Chmura chemiczna (po trafieniu w rafinerię albo zakład chemiczny): oddalaj się w poprzek wiatru lub pod wiatr, nigdy z wiatrem. W domu zamknij okna, uszczelnij szpary mokrymi ręcznikami i idź na wyższe piętro — wiele toksycznych gazów jest cięższych od powietrza (odwrotnie niż przy nalotach, kiedy schodzisz niżej).
Czarny dym z płonących składów paliwa: zostań w domu przy zamkniętych oknach, na zewnątrz noś maseczkę FFP2/N95 i unikaj deszczu z sadzą.

Łączność bez internetu

Gdy wyłączą internet, połączenia i SMS-y często nadal działają. Umówcie się zawczasu na krótkie wiadomości o stałych porach („jestem cały”).
Briar (Android) przesyła wiadomości przez Bluetooth i Wi-Fi bez internetu. Zainstaluj go zawczasu — sobie i bliskim.
Radio na baterie i telewizja satelitarna działają, gdy padnie internet.
Przygotuj zawczasu kilka narzędzi do omijania blokad (np. Psiphon, Tor ze Snowflake) — w czasie blokady trudno je pobrać.
Chroń się: nie publikuj swojej lokalizacji ani zdjęć obiektów wojskowych i pomyśl, co masz w telefonie, gdyby zatrzymał cię patrol.

Dzieci, starsi i stres

Mów dzieciom prosto i spokojnie, co się dzieje i co robicie. Trzymaj rytm dnia (posiłki, sen) i daj im zadanie, np. trzymanie latarki.
Ćwiczcie zejście do schronu w dzień, jak zabawę — w nocy będzie łatwiej.
Dla osób starszych i z niepełnosprawnością ustalcie, kto pomoże im się przemieścić i gdzie są ich leki, okulary i aparaty słuchowe.
Atak paniki: oddychaj powoli — wdech na 4, zatrzymanie na 4, wydech na 6 — i nazywaj, co widzisz i słyszysz wokół.
Ogranicz bezustanne przewijanie wiadomości: sprawdzaj zaufane źródła o stałych porach.
Kryzys psychiczny albo przemoc w domu: dzwoń pod 123 (pomoc w kryzysie).

Wyjazd z miasta

Jeśli twoja okolica pojawi się w ostrzeżeniu o ewakuacji (armia izraelska publikuje je po persku z mapami, MahsaAlert je powiela), wyjdź natychmiast — nie czekaj.
Jeśli wyjeżdżasz, zrób to wcześnie, zanim drogi się zakorkują: zatankuj, weź plecak i powiedz osobie kontaktowej, którędy jedziesz.
Omijaj trasy obok baz, lotnisk, portów i mostów.
Najbezpieczniej jest zwykle u bliskich w mniejszej miejscowości, z dala od obiektów wojskowych.

Źródła

Na podstawie wytycznych obrony cywilnej i pierwszej pomocy, dostosowanych do sytuacji w Iranie.

To ogólne wskazówki. Nie zastępują poleceń ratowników na miejscu.